Michal Goral – Czas: (nie)znany towarzysz naszych dni

Celem warsztatów „Czas: (nie)znany, który towarzyszy nam każdego dnia” jest przybliżenie publiczności złożoności poznawczej i kulturowej koncepcji czasu w różnych grupach ludzkich na przestrzeni dziejów.

Chociaż czas stanowi fundamentalne i wszechobecne zjawisko w życiu codziennym, jest również jedną z najbardziej abstrakcyjnych i złożonych koncepcji opracowanych przez człowieka w trakcie jego ewolucji kulturowej.

Poprzez interdyscyplinarne podejście łączące antropologię kognitywną, semiotykę, lingwistykę i nauki kognitywne, warsztaty proponują zgłębienie tego, jak różne kultury rozumiały i przedstawiały czas, od pierwszych ludzkich intuicji po współczesne formy pomiaru i organizacji czasu.

Warsztaty rozpoczynają się krótkim, popularnonaukowym wprowadzeniem poświęconym kulturowej i poznawczej ewolucji postrzegania czasu w historii ludzkości. Przedstawione zostaną przykłady porównawcze różnych sposobów rozumienia czasu w różnych kulturach, ze szczególnym uwzględnieniem niektórych współczesnych kultur rdzennych, które zachowały sposoby postrzegania czasu oparte na bezpośredniej obserwacji zjawisk naturalnych. Wyjaśnienia będą poparte materiałami wizualnymi (plakatami), które ilustrują różne kulturowe dynamiki czasu i jego kognitywne reprezentacje. W części praktycznej warsztatów uczestnicy wykonają serię ćwiczeń i małych gier eksperymentalnych, inspirowanych badaniami uznanych kognitywistów. Ćwiczenia te, realizowane przy użyciu kart i przedmiotów codziennego użytku, pozwalają bezpośrednio doświadczyć, w jaki sposób ludzie organizują i konceptualizują czas.

Dzięki tym zajęciom uczestnicy będą mogli zastanowić się nad:

 

  1. Jak postrzegamy czas
  2. Jak organizujemy go w umyśle
  3. Jak kultura wpływa na te sposoby konceptualizacji.

Czego mogą się nauczyć uczestnicy?

Uczestnicy będą mogli odkryć nowe sposoby rozumienia zjawiska czasu. Zamiast postrzegać go wyłącznie jako system mechaniczny oparty na zegarach i kalendarzach, warsztaty proponują zbadanie czasu jako zjawiska biokulturowego, głęboko powiązanego z obserwacją środowiska naturalnego i doświadczeniem cielesnym. Na podstawie różnorodnych przykładów kulturowych będą mogli zrozumieć, w jaki sposób różne społeczeństwa opracowały systemy czasowe oparte na zjawiskach naturalnych, takich jak: ruch słońca, cykle księżycowe, zmiany pór roku.

Ponadto warsztat zachęca do refleksji nad tym, jak współczesne społeczeństwa technologiczne zmieniły nasz stosunek do czasu i środowiska naturalnego.

 

Michał Góral