Program Letniej Szkoły Kognitywistyki

Wrz
7
pt
2018
Pamięć niepamięci – przekład symboli na ludzkie cierpienie. Wczesnonowożytny proces odczłowieczenia “czarownicy” – Bożena Ronowska
Wrz 7@10:45 – 11:15
Pamięć niepamięci - przekład symboli na ludzkie cierpienie. Wczesnonowożytny proces odczłowieczenia "czarownicy" – Bożena Ronowska @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

Celem referatu jest omówienie podstawowych zagadnień, związanych z oskarżeniem i torturowaniem ludzi podejrzanych o czary na przestrzeni XV – XVIII w.
Wydobywanie przyznania się do winy za pośrednictwem tortur w odniesieniu do czarownic miało wymiar symboliczny.  Towarzyszyło mu bowiem wiele interesujących wierzeń i praktyk. Bez wątpienia proces ten był wyrazem bestialstwa i pogardy  jednego człowieka wobec drugiego.  Dokonujący się za jego pośrednictwem akt odrzucenia godności i odhumanizowania istoty ludzkiej przez wieki stanowił ciężkie naruszenie odrębności mentalnej oraz fizycznej podsądnego.  Tym trudniejsza jest praca badacza, skupionego na analizie zapisu scen tortur opisywanych w autentycznych aktach sądowych z tego okresu, uderza w nich proces „odczłowieczenia” czarownicy.
W jaki sposób dokonać przekładu znaków pisanych na ludzkie cierpienie?  W jakim stopniu tortury  mogły wpływać na  wyartykułowanie konkretnych słów przez podejrzanych?
Podczas analizy dostępnych materiałów źródłowych zostaną zbadane zeznania wybranych osób oskarżonych o czary, zawarte w aktach ich sprawy. W wyniku dociekań zostanie omówiony system wierzeń związanych z tematem oraz ich odzwierciedlenie w słowach wypowiadanych przez oskarżonych o czary na torturach.

  • Bibliografia
  • Archiwum Państwowe w Bydgoszczy, Akta miasta Fordon  sygn.  190/5.
  • Archiwum Państwowe w Bydgoszczy, Akta miasta Łobżenicy, sygn. 11.
  • Archiwum Państwowe w Bydgoszczy, Akta Miasta Nowego, sygn. 196/131.
  • Archiwum Państwowe w Poznaniu, Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy Sztafet Ochronnych
  • Wydział Archiwalny – komórka do spraw badań procesów o czary (dalej cyt. KPoC), sygn. : 53/975/0.
  • J. Jeffries Martin, Tortured testimonies [w:]  “Acta Histriae” nr 19,  2011.
  • R. Tokarczyk, Tortury i egzekucje w etyce kata [w:] „Analiza i Egzystencja” 22, ISSN 1734-9923, 2013.

Bożena Ronowska

Baśń jako kategoria eksperymentu myślowego – Beata Fijołek-Soska
Wrz 7@11:15 – 11:45
Baśń jako kategoria eksperymentu myślowego - Beata Fijołek-Soska @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska
Według Bruno Bettelheima baśnie, pisane językiem przystępnym dla małych dzieci oraz jasno przedstawiające problemy egzystencjalne z jakimi może mierzyć się człowiek, są postrzegane w kategoriach opowieści inicjacyjnych. Celem baśni według Mariny Warner jest oswojenie codziennych dylematów i kryzysów oraz objaśnienie skomplikowanych relacji międzyludzkich i powszechnych prawideł kierujących światem. Tak rozumiana definicja baśni idealnie wpisuje się w jedną z prób zdefiniowania eksperymentów myślowych. Mateusz Tondera wskazuje, iż eksperymenty te „okazują się najbardziej skuteczne tam, gdzie konieczne jest przeorganizowanie wiedzy (a nierzadko intuicji) w sposób, który ujawni niedostrzegane wcześniej powiązania i zależności, a więc szczególnie przy problemach o charakterze złożonym, interdyscyplinarnym”. Uważam, że baśnie na dziecięcym poziomie postrzegania rzeczywistości można analizować jako eksperymenty myślowe, przedstawiające wyimaginowane scenariusze oswajające pewne sytuacje; na przykład umiejscawiając wydarzenia „dawno, dawno temu”. Za pomocą tego zabiegu, wiedza i intuicja małoletniego słuchacza o świecie zostaje zreorganizowana przez baśnie przedstawione w formie magicznych opowieści kończących się pełnym nadziei i optymizmu zdaniem: „i żyli długo i szczęśliwie”. Baśnie jako historie zawierające skumulowaną mądrość przeszłości (składającą się przede wszystkim z aktów wyobraźni wyrażanych „w symbolicznym esperanto tworzących ciągi zawierające pewne rodzaje charakterów/postaci oraz powracających motywów wynikających z kombinacji i rekombinacji znanych fabuł i charakterów”) stają się interesującym polem badawczym, które chciałabym przedstawić. 

Beata Fijołek-Soska

Sokrates. Filozof kreatywny – Damian Grzegórski
Wrz 7@11:45 – 12:15
Sokrates. Filozof kreatywny – Damian Grzegórski @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

W moim wystąpieniu chciałbym przeanalizować nauczanie Sokratesa z punktu widzenia dzisiejszego człowieka.

  • Jak przełożyć nauczanie Ateńczyka na dzisiejsze czasy?
  • Czy jest to możliwe?
  • Jak Sokrates doszedł do swoich wniosków, na czym polegała jego kreatywność i czy zawdzięcza to jedynie swojemu rozumowi?
  • Jaki jest praktyczny wymiar nauk filozofa i czego możemy się od niego nauczyć?

Na te pytania postaram się Państwu odpowiedzieć.

Damian Grzegórski

Co tancerz miał na myśli, czyli tworzenie ruchu jako proces kreatywnego myślenia – Paulina Zarębska
Wrz 7@12:15 – 12:45
Co tancerz miał na myśli, czyli tworzenie ruchu jako proces kreatywnego myślenia - Paulina Zarębska @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska
Kluczowym zagadnieniem referatu jest proces kreatywnego myślenia podczas tworzenia tańca w perspektywie badań kognitywistycznych. Celem rozważań jest wykazanie głównych koncepcji, które stanowią bazę badań nad ludzkim poznaniem, oraz ich odniesienie do procesu tworzenia tańca. Poruszane teorie wzbogacone są o osobiste doświadczenia zdobyte przeze mnie podczas wieloletniej pracy jako tancerz oraz choreograf.Opierając się na koncepcjach neuronauki, psychologii poznawczej oraz fenomenologii zostaną omówione różne aspekty tworzenia tańca. Począwszy od zagadnienia wyobraźni motorycznej omówiony zostanie proces kreowania ruchu od strony mechanizmów poznawczych. W kontekście procesów wyobrażeniowych omówione zostanie zagadnienie myślenia za pomocą obrazów w pracy tancerza.Szczegółowej analizie poddane zostanie zjawisko improwizacji tanecznej, które Lynne Bloom i Tarin Champlin nazywają „twórczym ruchem chwili“.  Ukazane zostaną także badania uznanych badaczy tańca na świecie, takich jak Dafne Muntanyola-Saura czy David Kirsh, dotyczące wpływu interakcji w grupie między tancerzami na kształtowanie kreatywności ruchu oraz zjawisko poznania współdzielonego (shared cognition).Referat ma na celu ukazanie zagadnień z obszaru kognitywistyki związanych z procesem kreatywnego myślenia w pracy tancerza oraz pokazanie, że badania nad ludzkim poznaniem dostarczają wiele informacji, które wykorzystywane mogą być przez choreografów oraz tancerzy do udoskonalenia technik tworzenia tańca.

http://lsk.kul.pl/employees/paulina-zarebska/

Neuronauka kreatywności. Jak bycie kreatywnym modyfikuje nasz układ neuronalny? – Agnieszka Czubak
Wrz 7@16:00 – 16:30
Neuronauka kreatywności. Jak bycie kreatywnym modyfikuje nasz układ neuronalny? – Agnieszka Czubak @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

Podczas wystąpienia będą poruszone tematy takie jak: czym jest kreatywność, czy nasze kreatywne myślenie ma swoje odzwierciedlenie w aktywności konkretnych struktur mózgu, jak można pobudzić kreatywność, jakie są zalety bycia kreatywnym…

Prezentacja ma na celu przede wszystkim uświadomienie tego, że bycie kreatywnym wpływa na wiele aspektów naszego życia oraz sprzyja poprawieniu funkcji poznawczych. Ludzki mózg jest skarbnicą niezliczonych tajemnic, które naukowcy stopniowo starają się odkrywać.

Agnieszka Czubak

Uczący się drugi mózg. Komórki glejowe w procesach poznawczych i uczenia się – Marta Glinka
Wrz 7@16:30 – 17:00
Uczący się drugi mózg. Komórki glejowe w procesach poznawczych i uczenia się – Marta Glinka @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

Przez wiele lat koncepcja, w której komórki glejowe, jak np. astrocyty, biorą udział w przetwarzaniu informacji czy procesie uczenia się była przysłania neurocentralnymi poglądami, w których wspomniane komórki pełniły głównie rolę pomocniczą dla komórek nerwowych.
Obecnie jednak ich rola skupia uwagę większej ilości badaczy. Komórki glejowe obecne w centralnym układzie nerwowym wykazują własności, które mogą wpływać na uczenie się i poznanie. Są one w stanie monitorować aktywności neuronów i wpływać na ich działanie. Astrocyty regulują transmisję nerwową, łączą też ze sobą wiele neuronów i synaps w funkcjonalne grupy. Zdolne do mielinizacji oligodendrocyty wzmacniają przepływ impulsów nerwowych, wpływając na ich oscylację. Wzrost liczby tych komórek zaś powiązany jest ze zmianami środowiskowymi (ubogacaniem środowiska). Mielinizacja związana jest również z plastycznością synaps, a przy tym z uczeniem się. Mikroglej zdolny jest do procesu zwanego przycinaniem synaps, co również może wpływać na uczenie się i pamięć. Te i inne funkcje mogą szerzej obrazować procesy zachodzące w mózgu w wyniku uczenia się, dodając nowe informacje do wiedzy uzyskanej na podstawie obserwacji działania neuronów.
Uwzględnienie komórek glejowych w analizie procesów poznawczych może pomóc zrozumieć wiele biologicznych problemów podstaw mechanizmów za nimi stojących jak i poszerzyć ogólne rozumienie funkcjonowania mózgu przez uwzględnienie tych pozornie niepozornych komórek.

Marta Glinka

Świadome kontrolowanie zachowań za pomocą implementacji intencji – Dagmara Wąchocka
Wrz 7@17:00 – 17:30
Świadome kontrolowanie zachowań za pomocą implementacji intencji – Dagmara Wąchocka @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

 

Implementacja intencji (II) jest zdaniem o konstrukcji „Jeśli X, to Y”, gdzie X oznacza bodziec, a Y reakcję na bodziec X. Angażując małą ilość regionów w mózgu II łatwo przenosi  świadomą intencję do nieświadomości i daje jej pełną kontrolę nad monitorowaniem otoczenia w poszukiwaniu interesującego cię bodźca.
Implementacja intencji znajduje zastosowanie w zwiększaniu koncentracji, zmniejszaniu wyczerpania psychicznego, kształtowaniu nawyków i innych zachowań.
Celem mojego wystąpienia jest omówienie badań z zakresu działania implementacji intencji.

 

Psychopatia, jako alternatywna strategia ewolucji – Mariola Kowalczyk
Wrz 7@17:45 – 18:15
Psychopatia, jako alternatywna strategia ewolucji – Mariola Kowalczyk @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

W ostatnim czasie najbardziej popularną i zarazem przekonującą hipotezą, która próbuje rozwikłać zagadkę genezy psychopatii, jest hipoteza ewolucjonistyczna. Rozpatrując zagadnienie psychopatii, z perspektywy nauk ewolucyjnych nie można jednoznacznie zamknąć jej w kategorię choroby psychicznej, czy tak zwanego zła wcielonego. Psychopatia z takiej perspektywy, może być uznawana za bardzo stabilną i kompleksową strategię ewolucyjną, która jest odmienna od ogólnie społecznie przyjmowanej strategii moralności. Psychopaci bardzo skrupulatnie i konsekwentnie potrafią wcielać w życie swoją strategię przetrwania, która opiera się na kłamstwie, manipulacji oraz na wykorzystywaniu dobroci i naiwności innych ludzi. Odwołując się do tej strategii, w świetle ewolucji, psychopaci podejmują tego typu działania, aby osiągnąć sukces ewolucyjny, czyli pozyskanie jak najwięcej zasobów oraz możliwości reprodukcyjnych, a mianowicie przekazania swoich genów. W teorii ewolucji bardzo popularne jest pytanie o to, skąd biorą się u ludzi skłonności do zachowań dobrych i skłonności do zachowań złych. Potwierdzenie hipotezy, że psychopatia jest alternatywną strategią ewolucyjną, będzie oznaczało nie tylko to, że psychopatia jest wielowymiarowym systemem składającym się z cech emocjonalnych, behawioralnych i poznawczych, które to mają podstawy w biologii. Cechy te, co ważniejsze mają także odzwierciedlenie w skomplikowanej budowie i funkcjonowaniu mózgu. W neuronauce odkryto już bowiem wiele obszarów mózgu, odpowiedzialnych za zachowania dyssocjalne.

Bibiografia:
1. Małecki, M. i Zyzik, R. (2014). Poczytalność i wina psychopaty w świetle ewolucyjnych koncepcji genezy psychopatii. Ruch prawniczy, ekonomiczny i socjologiczny,  161
2. Mayr, E. (2002). To jest biologia. Nauka o świecie ożywionym. Warszawa: Pruszyński i S-ka.174.
3. Baron-Cohen, S. (2015). Teoria zła. O empatii i genezie okrucieństwa. Sopot: Smak słowa.

 

 

Mariola Kowalczyk

Rola preferencji muzycznych w rytualizacji zachowań. Zarys projektu – Damian Adamowicz
Wrz 7@18:15 – 18:45
Rola preferencji muzycznych w rytualizacji zachowań. Zarys projektu - Damian Adamowicz @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska
Rytuały były dotychczas badane z różnych perspektyw. Stanowiły obiekt zainteresowań antropologów, socjologów oraz badaczy skupionych w obszarze kognitywistyki religii. Według Malinowskiego, zachowania rytualnie wyłaniają się, gdy pewne warunki w danych sytuacjach są niepewne. Zachowania te stają się przez sposobem na zmniejszenie niepokoju. Konrad Talmont- Kamiński w swoim projekcie badawczym pt. „Nieprzezroczystość, rytualność, niepokój: poznawcze podstawy rytuału”, realizowanym na Uniwersytecie w Białymstoku, stawia hipotezę, że dzięki zwiększaniu poziomu niepokoju i obniżaniu szans na wykonanie zadania będzie można sprowokować zachowania rytualne.Muzyka stanowi często ważny element rytuałów, jednak jej rola wciąż nie została zbadana. Badania dotyczące neurokognitywnych podstaw preferencji muzycznych pokazują, że gust muzyczny jest związany z tzw. stylami poznawczymi, a utwory preferowane przez badanych wywołują w nich zmiany fizjologiczne. Badacze stworzyli również model, który pozwala na klasyfikację utworów muzycznych według ich specyficznych cech. Pozwala to wysnuć hipotezę, że odpowiedni dobór stymulantu muzycznego ze względu na jego strukturę może pełnić funkcj ę torującą w rytualizacji zachowań.Celem pracy jest przedstawienie zarysu projektu badawczego, który ma ustalić: 1) jaką rolę odgrywa muzyka w rytualizacji zachowań, 2) jakie cechy musi posiadać utwór muzyczny, by mógł zostać wykorzystany w zachowaniach rytualnych oraz 3) jaki wpływ na rytualizację zachowań mają preferencje muzyczne.

 

Bibliografia:

  • Blood A., Zatorre R. J., (2001). Intensely pleasurable responses to music correlate with activity in brain regions implicated in reward and emotion. Proc Natl Acad Science U S A 98: 11818-11823. doi:10.1073/pnas.191355898.
  • Boyer, P., & Lienard, P. (2006). Precaution systems and ritualized behavior. Behavioral and brain sciences, 29(6), 635-641.
  • Cohen E., Mundry R., Kirschner S. (2013). Religion, synchrony, andcooperation, Religion, Brain & Behavior, DOI: 10.1080/2153599X.2012.741075
  • Greenberg D. M., Baron-Cohen S., Stillwell D. J., Kosinski M., Rentfrow P. J., (2015). Musical Preferences are Linked to Cognitive Styles. PLoS ONE 10(7): e0131151. doi:10.1371/ journal.pone.0131151
  • Malinowski, B. (1925). Magic, science and religion.
  • Rentfrow P. J., Goldberg L. R., Levitin D. J., (2011). The Structure of Musical Preferences: A Five-Factor Model. JPers Soc Psychol. 2011 June; 100(6): 1139-1157. doi:10.1037/a0022406.
  • Salimpoor V. N., Benovoy M., Longo G., Cooperstock J. R., Zatorre R. J., (2009). The Rewarding Aspects of Music Listening Are Related to Degree of Emotional Arousal. PLoS ONE 4(10): e7487. doi:10.1371/journal.pone.0007487.
  • Skinner, B. F. (1948) Superstition in the pigeon. Journal of Experimental Psychology, 38, 168-172.

Damian Adamowicz

Kreatywność w ujęciu kodowania predykcyjnego – Olgierd Borowiecki
Wrz 7@18:45 – 19:15
Kreatywność w ujęciu kodowania predykcyjnego – Olgierd Borowiecki @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

Według ogólnej definicji kreatywność odnosi się do produktu – czegoś użytecznego, nowego i zaskakującego (Simonton, 2012). Jednak określenie czym jest kreatywność wykracza poza dotychczas rozwinięte ramy teoretyczne (Dietrich i Kanso, 2010). Próby jej opisania odnoszą się do myślenia dywergentnego, sieci spoczynkowej, rozproszonej uwagi itp. (ibid.). Dietrich i Haider (2017) proponują operacjonalizację kreatywności w oparciu o nowatorskie połączenie dziesięciu terminów obecnych w kognitywistyce, m.in. dużych sieci mózgowych, jawnego i utajonego systemu pamięciowego (Poldrack i Packard, 2003) oraz kodowania predykcyjnego (Bubic i in., 2010). Powyższe elementy zostaną szczegółowo omówione w tej pracy, ze zwróceniem uwagi na ich mózgowe korelaty. Podstawowym sposobem funkcjonowania mózgu jest dążenie do redukcji niepewności poprzez konstruowanie założeń dotyczących rzeczywistości. W tym kontekście kreatywność naturalnie znajduje swoje miejsce poza obszarem znanych przewidywań. Patrzenie na świat z nowej perspektywy wiąże się z przesunięciem balansu z trybu działania nastawionego na cel (ang. The Deliberate Mode) na tryb spontaniczny (ang. The Spontaneous Mode) (Dietrich, 2004). Tranzyt ten odbywa się podczas fazy inkubacji bądź w zmienionych stanach świadomości (Dietrich i Haider, 2017). Intuicję odnośnie neurobiologicznego podłoża tego mechanizmu ujawniają badania nad rolą faz snu w konsolidacji wspomnień oraz w ich kreatywnym łączeniu (Lewis i in., 2018).
Przewidywania czynione przez system poznawczy znajdują się w przestrzeni prawdopodobieństwa, która z kolei bazuje na założeniach dotyczących rzeczywistości (Bergstrom i Lotto, 2015; Moutsiana i in., 2013). Akt postrzegany jako kreatywny to z punktu widzenia jego wykonawcy zwykłe postrzeżenie możliwości, która przy zaadaptowanych założeniach jest intuicyjna i naturalna. Kluczowym aspektem jest więc proces przyjmowania założeń w oparciu o które system poznawczy czyni przewidywania i to właśnie nad niniejszym procesem zastanowię się w tej pracy.

Bibliografia:
Bergstrom, I., & Lotto, R. B. (2015). Code Bending: A new creative coding practice. Leonardo, 48(1), 25-31.
Bubic, A., Von Cramon, D. Y., & Schubotz, R. I. (2010). Prediction, cognition and the brain. Frontiers in human neuroscience, 4, 25.
Dietrich, A. (2004). The cognitive neuroscience of creativity. Psychonomic bulletin & review, 11(6), 1011-1026.
Dietrich, A., & Haider, H. (2017). A neurocognitive framework for human creative thought. Frontiers in psychology, 7, 2078.
Dietrich, A., & Kanso, R. (2010). A review of EEG, ERP, and neuroimaging studies of creativity and insight. Psychological bulletin, 136(5), 822.
Lewis, P. A., Knoblich, G., & Poe, G. (2018). How Memory Replay in Sleep Boosts Creative Problem-Solving. Trends in cognitive sciences, 22(6), 491-503.
Moutsiana, C., Garrett, N., Clarke, R. C., Lotto, R. B., Blakemore, S. J., & Sharot, T. (2013). Human development of the ability to learn from bad news. Proceedings of the National Academy of Sciences, 110(41), 16396-16401.
Poldrack, R. A., & Packard, M. G. (2003). Competition among multiple memory systems: converging evidence from animal and human brain studies. Neuropsychologia, 41(3), 245-251.
Simonton, D. K. (2012). Taking the US Patent Office criteria seriously: A quantitative three-criterion creativity definition and its implications. Creativity research journal, 24(2-3), 97-106.

 

Olgierd Borowiecki

Wrz
8
sob
2018
Problem “kreatywności” w systemach sztuczno-inteligentnych – Artur Grabowski
Wrz 8@09:00 – 09:30
Problem “kreatywności” w systemach sztuczno-inteligentnych – Artur Grabowski @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska
Obecnie żyjemy w czasach w których następuje prężny rozwój dziedziny jaką jest robotyka. Obecnie wielu nowoczesnych fabrykach pracę, która kiedyś wykonywali ludzie wykonują stworzone do tego celu roboty. Obecnie tworzone są mechanizmy, które w przyszłości zastąpią ludzi w czynnościach w których obecnie ludzie są niezbędni. W niektórych zawodach zdolność myślenia kreatywnego oraz twórczego jest niezaprzeczalnie konieczna. W ramach wystąpienia postaram się przeanalizować stan badań dotyczących implementacji „zdolności kreatywnych” do systemów opartych na sztucznej inteligencji w oparciu o przykłady „twórczości” algorytmów AI. A może „myślenie kreatywne” obecnie nie jest do osiągnięcia dla systemów sztuczno-inteligentnych?
http://lsk.kul.pl/employees/artur-grabowski/
Kreatywność w języku Twittera – Anastazja Szuła
Wrz 8@09:30 – 10:00
Kreatywność w języku Twittera – Anastazja Szuła @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

Ograniczenie do 280 znaków na tweet, stale odświeżająca się strona główna oraz możliwość spersonalizowania pojawiających się na niej informacji silnie wpływają na powstawanie specyficznego slangu, pozwalającego przekazać komunikat, który będzie w sobie zawierał wszystko, co chce ująć nadawca, a zarazem nie zostanie przeoczony. Ponadto, charakterystyczna emocjonalność w postach użytkowników wywołuje powstanie charakterystycznych dla internetowych znajomości grup, których członkowie rozumieją siebie nawzajem mówiąc językiem, który zaczyna pojawiać się nie tylko na innych platformach, ale również w codziennym użyciu poza Internetem. Chciałabym przeanalizować ten język głównie w oparciu o językoznawstwo kognitywne, przy wsparciu elementów semiotyki, komunikologii i psychologii.

 

Anastazja Szuła

Rozmowa o myśleniu – narzędzie, użycie i analiza statystyczna przeprowadzonych badań – Jakub Janczura
Wrz 8@10:00 – 10:30
Rozmowa o myśleniu – narzędzie, użycie i analiza statystyczna przeprowadzonych badań – Jakub Janczura @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

W swoim wystąpieniu przedstawię narzędzie do badania deklaratywnej wiedzy o myśleniu dzieci w wieku przedszkolnym pod tytułem „Rozmowa o myśleniu”. Narzędzie zostało opracowane na podstawie teorii Piagetowskich. Omówię również komponenty zawarte w narzędziu takie jak: definicja myślenia, znakowość myślenia, definicja myślenia przez analogię, wiedza o myśleniu. Przedstawię użycie Rozmowy o myśleniu w badaniach oraz skupię się na przeprowadzonej analizie statystycznych. Omówię wyniki analizy głównie różnice wiekowe oraz powiązania korelacyjne z testem „Obrazkowy Test Słownikowy – Rozumienie”. OTSR jest testem sprawdzającym rozumienie pojedynczych słów (rzeczowników, czasowników i przymiotników). Pozwala na ocenę zasobu słownictwa dziecka w odniesieniu do populacji dzieci polskojęzycznych o typowym rozwoju.

Bibliografia:
Białecka-Pikul, M. (2002). Co dzieci wiedzą o umyśle i myśleniu. Wydawnictwo UJ, Kraków.
Białecka-Pikul, M. (2012). Narodziny i rozwój refleksji nad myśleniem. Wydawnictwo UJ, Kraków.
Piaget, J. (2011). Mowa i myślenie dziecka. Wydawnictwo Naukowe PWN
Piaget, J. (1977). Psychologia i epistemologia. Wydawnictwo Naukowe PWN
Piaget, J. (2006). Jak sobie dziecko wyobraża świat. Wydawnictwo Naukowe PWN
Piaget.J, Inhelder.B (1993). Psychologia dziecka. Wydawnictwo Siedmioróg.

 

Jakub Janczura

Granice interpretacji – Albert Łukasik
Wrz 8@10:30 – 11:00
Granice interpretacji - Albert Łukasik @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

W swojej prezentacji chciałbym poruszyć problem interpretacji, tworzenia znaczenia, stylów poznawczych i ich miejsca na podłożu neurobiologicznym i psychologicznym. Poprzez odwołanie do literatury z dziedziny kognitywistyki, takich jak “Granice interpretacji” Bartosza Brożka, a także “Latające świnie. Jak umysł tworzy znaczenie” Benjamina Bergena, postaram się zanalizować interpretację języka i symboli na poziomie neuronalnym i mentalnym (odwołując się do badań nad mózgiem i umysłem). Celem wystąpienia jest pokazanie, jak poprzez łączenie różnych dziedzin naukowych (co stanowi cel kognitywistyki jako nauki interdyscyplinarnej) jesteśmy w stanie coraz lepiej wyjaśniać procesy myślowe, z którymi chociaż spotykamy się na porządku dziennym, to mimo to mamy problem z rozumieniem, definiowaniem i opisem ich przebiegu. Przedstawione zostaną takie procesy, jak interpretacja, reprezentacja umysłowa, werbalizowanie i wizualizowanie.

 

Albert Łukasik

Wykorzystanie ontologii praw naukowych do generowania problemów badawczych – Bartłomiej Kokoszka
Wrz 8@11:15 – 11:45
Wykorzystanie ontologii praw naukowych do generowania problemów badawczych – Bartłomiej Kokoszka @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

Z każdym dniem rośnie liczba publikowanych artykułów naukowych, zatem pojawia się  potrzeba odpowiedniego ich uporządkowania i reprezentacji. Jednym ze sposobów reprezentacji wiedzy są ontologie. Niniejsza prezentacja dotyczy wykorzystania ontologii praw naukowych do generowania nowych problemów badawczych. Przedstawiona zostanie  definicja ontologii i co zawiera. W kolejnej części opisana będzie ontologia praw naukowych, po czym zaprezentowane będą metody generowania problemów.

Bartłomiej Kokoszka

Kreatywność u dzieci ze spektrum autyzmu – Maria Kierepka
Wrz 8@11:45 – 12:15
Kreatywność u dzieci ze spektrum autyzmu – Maria Kierepka @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

Celem wystąpienia  jest prezentacja wyników badań dotyczących kreatywności u dzieci ze spektrum autyzmu. Kolejno analizujęuwarunkowania biologiczne i charakterystykę poszczególnych zaburzeń spektrum. Omówię  koncepcję twórczego myślenia oraz przedstawię fazy rozwoju twórczego myślenia i rysunku u dzieci, oraz prowadzone badania i zanalizuję uzyskane wyniki. Za narzędzie badawcze posłużył Rysunkowy Test Twórczego Myślenia TCT-DP K. K. Urbana i H. G. Jellena. W badaniu wzięły udział cztery grupy dzieci: uczniowie z autyzmem wczesnodziecięcym, zespołem Aspergera, wysoko funkcjonującym autyzmem oraz prawidłowo rozwijający się, z trzech lubelskich szkół podstawowych. W prowadzonych badaniach dotyczących kreatywności u dzieci w wieku wczesnoszkolnym próbowałam wykazać powiązania i zależności między twórczym myśleniem, a różnymi zaburzeniami spektrum. W prowadzonych badaniach próbowałam uchwycić różnice kreatywności między poszczególnymi grupami. Zaobserwować różnice kategorialne w zależności od rodzaju zaburzeń spektrum autyzmu jakie dzieci przejawiają. Twórcze myślenie u dzieci jest różne i jest powiązane z deficytem funkcji poznawczych, jak również wykonawczych. Wcześniejsze badania wskazują na znaczenie wyobraźni w normalnej kreatywności i roli deficytów wyobraźni w zubożałej kreatywności widocznej w autyzmie i zespole Aspergera. Wskazują na połączenia między kreatywnością i teorią umysłu, poprzez wyobraźnię. Badania nie pokazały wyraźnych różnic w kreatywności w zależności od zaburzeń ze spektrum autyzmu. Taki wynik nie jest zaskoczeniem, gdyż w tak małej próbie badawczej, każde dziecko ze spektrum autyzmu należy traktować indywidualnie. Pokazały natomiast wyraźną różnice w rozwoju twórczego myślenia wewnątrz grup i między grupą dzieci prawidłowo rozwijających się a dziećmi z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Widoczna jest duża różnorodność punktów uzyskanych w teście, zwłaszcza przez dzieci z autyzmem wczesnodziecięcym i prawidłowo rozwijające się. Rozkład kategorialny uzyskanych w badaniu ocen, jak również surowe wyniki, wskazują na indywidualne predyspozycje twórcze dzieci.

Maria Kierepka

Rola metafory w badaniach nad dziecięcą teorią umysłu – Monika Pietrzak
Wrz 8@12:15 – 12:45
Rola metafory w badaniach nad dziecięcą teorią umysłu – Monika Pietrzak @ Puławska 94 | Kazimierz Dolny | lubelskie | Polska

Metafora jest konstrukcją, w której wyrazy użyte w określonym kontekście niezgodnie z ich słownikowym znaczeniem kodowym uzyskują nowe znaczenie. System ludzkich pojęć określono jako metaforyczny, a język jest źródłem wiedzy o tym systemie. Według Lakoffa i Johnsona myślenie, działanie oraz komunikacja opierają się na tym samym mechanizmie pojęciowym, a umiejętność dostrzegania i rozumienia metafor przez człowieka uzależniona jest od jego wiedzy językowej i sprawności komunikacyjnej. Konwersacja wymaga, by obaj partnerzy włożyli wysiłek w rozmowę, a żeby zrozumieć metaforę należy odczytać stan mentalny drugiej osoby. Sugeruje to, że warunkiem niezbędnym do rozumienia metafory jest posiadanie teorii umysłu (ToM). ToM to wiedza o stanach mentalnych człowieka oraz przypisywanie stanów umysłowych sobie lub innym. Tematyką związaną z ToM oraz metaforą zajmują się między innymi filozofowie, logicy oraz psychologowie. Interesuje ich problematyka znaczenia i jego przenoszenia, a także ogólna problematyka związana z umysłem. Jednym z kluczowych pytań jest pytanie o to jaki moment w życiu człowieka jest przełomowym jeśli chodzi o rozumienie metafory na tle umiejętności czytania umysłów.  Przeprowadzając badania rozwojowe należy uwzględnić indywidualne różnice w rozwoju sprawności związanej z rozumieniem metafor, zależnej od wieku dziecka. Teoretyczna podstawa do badań dotyczących umiejętności rozumienia metafor przez dzieci to teoria Roberta S. Sieglera z 1996 roku, w której autor zakłada po pierwsze, że dziecko o każdym zjawisku jakiego doświadcza może pomyśleć na wiele sposobów, zależnie od momentu rozwoju w jakim się wówczas znajduje, po drugie, te różne sposoby myślenia ścierają się ze sobą i konkurują oraz po trzecie, że rozwój poznawczy wiąże się nierozłącznie oprócz wprowadzania coraz bardziej zaawansowanych sposobów rozumowania, ze stopniowo zmieniającą się częstotliwością używania określonych strategii myślenia.

Wykorzystanie ontologii praw naukowych do generowania problemów badawczych.

Monika Pietrzak