Ważne informacje organizacyjne

Program V Letniej Szkoły Kognitywistyki

 

Środa, 8 września 2021

  • 14.00 Obiad
  • 15.00 Marek Hetmański, Zbigniew Wróblewski – Umysł emocjonalny. Wprowadzenie do problematyki V Letniej Szkoły Kognitywistyki
  • 15.30 Andrzej Dąbrowski – Czym są emocje? Analiza pojęcia w kontekście wybranych rozwiązań esencjalistycznych
  • 16.30 Przerwa na kawę
  • 16.45 Artur Szutta – Rola emocji w poznaniu moralnym
  • 17.45 Magdalena Dunaj – Emocje w polskim języku migowym: perspektywa językoznawcza i antropologiczna
  • 19.00 Kolacja

 

Czwartek, 9 września 2021

  • 08.00 Śniadanie
  • 09.00 Tomasz Kruszewski – Emocje i uczucia pacjentów z trudnościami psychicznymi
  • 10.00 Krystyna Rymarczyk – Mózgowe korelaty reakcji mimicznych – od zarażania ruchowego do empatii
  • 11.00 Przerwa na kawę
  • 11.15 Mirosław Sopek – Przetwarzanie afektywne w sztucznej inteligencji
  • 13.00 Obiad

 

  • 15.00 Marcin Rządeczka – Ewolucyjne teorie emocji. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość
  • 15.45 Tomasz Komendziński – Dlaczego emocje nie są reaktywne? Emocja konstruowana, umysł interoceptywny i energetyczny budżet ciała
  • 16.30 Przerwa na kawę
  • 16.45 Andrzej Zykubek – Bakterie, mózg i… emocje.
  • 17.15 Anna Dutkowska – Czy zwierzęta mogą się dziwić?
  • 17.45 Maja Białek – Emocje zwierząt – ucieleśnienie a spór o antropomorfizm
  • 18.15 Zbigniew Wróblewski, Anna Głowik – W objęciach biofilii. Emocjonalny komponent percepcji środowiska przyrodniczego
  • 19.00 Kolacja

 

Piątek, 10 września 2021

  • 08.00 Śniadanie

Sesja studencko-doktorancka I

  • 09.00 Aleksandra Biela-Wołońciej – Rozweselić strach, uspokoić radość? Maska jako narzędzie zarządzania emocjami
  • 09.25 Dawid Śmietański, Kornelia Zosiuk – Synestezja – emocjonalny umysł wytwarza projekcje
  • 09.50 Krystian Macheta – Emocja, uczucie, afekt, nastrój, stan emocjonalny. Pojęcia różne czy tożsame?
  • 10.15 Olgierd Borowiecki – Emocje nadają znaczenie
  • 10.40 Przerwa na kawę
  • 11.00 Paulina Zarębska – Czy można rozpoznać emocje z ruchu ciała?
  • 11.25 Dominika Kopańska – Nadepnęłam na minę dźwiękową… – jako emocja
  • 11.50 Anna Zych – Muzyka jako narzędzie samopoznania i regulacji emocji
  • 12.30 Obiad

Sesja studencko-doktorancka II

  • 15.00 Albert Łukasik, Maciej Wodziński – Jak to jest, gdy boli cię kapiący kran, czyli jak wirtualna rzeczywistość może pomóc nam zrozumieć autystyczny umysł
  • 15.25 Kaja Brusik – Czy dzieci z autyzmem można nauczyć rozpoznawania emocji?
  • 15.50 Robert Mirski – Interaktywistyczny model emocji a rozwój kulturowych zdolności poznawczo-społecznych
  • 16.15 Anastasiia Siliukova – Emocjonalne rozumienie konceptu serce/dusza w języku polskim, rosyjskim i tatarskim
  • 16.40 Przerwa na kawę

 

  • 17.00 Arkadiusz Gut – Pandemiczny Lockdown jako nieznane środowisko generujące niewyuczone „dotychczas” nasycenie życia emocjami (raport z badań nad dziećmi i dorosłymi)
  • 19.00 Kolacja

 

Sobota, 11 września 2021

  • 08.00 Śniadanie

Sesja studencko-doktorancka III

  • 09.00 Zuzanna Reszka – Aleksytymia jako zjawisko wielowymiarowe
  • 09.25 Anna Sędłak – Charakterystyka nienawiści w mediach społecznościowych
  • 09.50 Marta Glinka – Rola interocepcji w powstawaniu emocji – teoria konstruowania emocji
  • 10.15 Jakub Janczura – Filozofia dla dzieci i rozwój emocji u przedszkolaków
  • 10.40 Przerwa na kawę
  • 11.00 Ewa Weremko – Trudne emocje – co sygnalizują i jak sobie z nimi radzić?
  • 11.25 Mateusz Chról – Depresja po chińsku
  • 12.50 Krzysztof Lisiecki – Od emocji do człowieczeństwa – Efekt infrahumanizacji w postrzeganiu grupy własnej i grupy obcej
  • 12.30 Obiad
  • 13:00 Zakończenie V Letniej Szkoły Kognitywistyki

Od starożytności kategoria emocji była umieszczana w kontekście umysłu

raz  po to, aby przeciwstawić sobie te dwa typy aktów psychicznych, innym razem, żeby podkreślić, jak wzajemnie są ze sobą zespolone i nierozdzielne. W odniesieniu do woli i działania człowieka, emocje były traktowane jako element motywujący, który – jeżeli ma prowadzić do dobrego i racjonalnego  działania –  powinien być pod ścisłą kontrolą rozumu. Sądzono również przeciwnie – dobre działanie w sensie moralnym, powinno być ufundowane na przeżywanych emocjach, a rozum pełni funkcję wtórną, np. racjonalizując intuicje moralne. W wielowiekowej tradycji intelektualnej Zachodu dominował jednak schemat, w którym  emocje były czynnikiem heterogenicznym w stosunku do umysłu, przypominającego raczej „racjonalną maszynę do liczenia” niż „tkaninę utkaną na osnowie ciągłych cykli emocji”.

W trakcie intensywnego rozwoju nauk kognitywnych w XX wieku

jesteśmy świadkami wzbierającej fali zainteresowania emocjami i ich rolą w procesach poznawczych. W perspektywie aktualnych badań naukowych można zaryzykować stwierdzenie, że rozpoczęła się na dobre „rewolucja afektywna” zmieniająca rozłożenie akcentów badawczych i podziału pracy między psychologami, filozofami, kognitywistami i neuronaukowcami ukazująca nowe obszary i dziedziny badań, np. sztuczną inteligencję, etologię kognitywną, estetykę, nauki społeczne, biologię ewolucji.

Celem tej rewolucji są próby rozwinięcia modelu umysłu interpretującego emocje jako czynnik moderujący procesy poznawcze. Interesującego przykładu zastosowania takiego modelu umysłu dostarczają badania z nurtu ucieleśnionego poznania, w których emocje zyskują fundamentalne znaczenie w systemie umysł–mózg–ciało.

Sesje studencko-doktoranckie


Michał Bachanek - Nieistotność determinizmu dla problemu wolnej woli

Michał Bachanek
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Nieistotność determinizmu dla problemu wolnej woli

W ramach wystąpienia zostaną przedstawione argumenty za tezą, według której problematyka determinizmu jest nieistotna dla problemu wolnej woli. Na początku omówiony zostanie obecny stan wiedzy na temat istnienia indeterminizmu w naszym świecie. Następnie zostanie poruszona kwestia tego, jak fakt istnienia lub nieistnienia determinizmu oddziałowuje na istniejące poglądy na temat wolnej woli. W następnej części przedstawiona zostanie krytyka libertarianizmu, jedynego poglądu na wolną wolę ściśle uzależnionego od problematyki determinizmu, a na samym końcu zostaną przedstawione sugestie na jakich innych aspektach problemu wolnej woli powinno się skupić w ramach dyskursu filozoficznego.


Aleksandra Biela-Wołońciej - Maska językowa - metafora podwójnie ucieleśniona

Aleksandra Biela-Wołońciej
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Maska językowa – metafora podwójnie ucieleśniona

Maski w różnych formach od dawna towarzyszą człowiekowi w niemal wszystkich kulturach. Jako przedmioty mają różnorodne role; na ogół “udawania”. Analogicznie, w sensie figuratywnym, gdy maskowanie odbywa się za pomocą zachowania. Maski uczestniczą w komunikacji jako kognitywne narzędzie pragmatyczne i mogą profilować wyrażaną rzeczywistość, wraz z jej ładunkiem aksjologicznym. Na przykład, z przyczyn jak najbardziej ucieleśnionych, ‘śmierć’ jako domena źródłowa metafor jest nośnikiem negatywnego wartościowania, z drugiej jednak strony można złagodzić to wartościowanie za pomocą masek, czyli wyrażeń metaforycznych, gdy stanowi ona domenę docelową. Maski zatem uczestniczą w profilowaniu wartościowania. Jak się okazało w badaniach, same maski językowe także bywają różnie wartościowane (np. humor). Niespodziewanie jednak miejsce masek w kulturze globalnej uległo radykalnej zmianie z powodu zalecenia noszenia maseczek ochronnych w celu zminimalizowania ryzyka zarażenia się koronawirusem (COVID-19). Metafora maski w komunikacji została wtórnie zmaterializowana. Badania przeprowadzone podczas tegorocznej pandemii ukazują role i wartościowanie, jakie respondenci przypisują maskom ochronnym, a także figuratywne aspekty tej praktyki, dotyczące masek w komunikacji.


Kaja Brusik - Schizofrenia a zaburzenia w mózgu i poznaniu społecznym

Kaja Brusik
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Schizofrenia a zaburzenia w mózgu i poznaniu społecznym

W moim wystąpieniu przedstawię badania dotyczące zaburzeń funkcjonowania mózgu i poznania społecznego osób ze schizofrenią. Zagadnieniami mózgu w schizofrenii zajmowali się tacy badacze jak T. Onitsuka, M. Niznikiewicz, K. Spencer, M. Furmin, N. Kuroki. Ich badanie, które zostało opublikowane w 2006 roku dotyczy funkcjonalnych i strukturalnych deficytach w obszarach mózgu tj. zakrętu wrzecionowatego przedniego i tylnego, które wpływają na postrzeganie twarzy   w schizofrenii. Inne badanie pokazuje funkcjonalną neuroanatomię emocji (K. Phan, T. Wager,   S. Taylor, I. Liberzon, 2002). Badanie wskazuje, że niektóre objawy w schizofrenii mogą przyczyniać się do problemów z rozróżnianiem informacji docierających ze świata zewnętrznego od wyobrażeń. W wystąpieniu również omówię hipotezę neurorozwojową schizofrenii, która wyjaśnia przyczyny rozwoju tej choroby. Według tej hipotezy nieprawidłowości w okresie prenantalnym i neonatalnym są jedną z głównych przyczyn wystąpienia tej choroby w dorosłym życiu. W tym miejscu również przytaczam badanie opublikowane w 2007 roku, którego autorami są J. O’Neill, J. Levitt, R. Caplan, R. Asarnow, J. T McCracken, A. Toga, J. R. Alger. Badanie to pokazuję nieprawidłowości metaboliczne schizofrenii w początkach dzieciństwa. Opisuję również jak ważny jest obszar kory przedczołowej w diagnozowaniu schizofrenii i dlaczego trudno dostrzec objawy tej choroby u dzieci, jak również młodzieży. Hipotezę neurorozwojową potwierdzają również badania nad naczelnymi autorstwa Goldmana z 1971 rok. Na koniec prezentacji skupię się na różnicach w poznaniu społecznym w schizofrenii. Przedstawię badania między innymi dotyczące alienacji społecznej   (Ch. Linder, 2014).   Bibliografia:    Bieniarz, A. (2009). Samotność jako pomijany rodzaj doświadczenia osób chorujących na schizofrenię. Postępy Psychiatrii i Neurologii, 18(1), 67-–73.    Lindner, C., Dannlowski, U., Walhöfer, K., Rödiger, M., Maisch, B., Bauer, J., … & Heindel,   W. (2014). Social alienation in schizophrenia patients: association with insula responsiveness to facial expressions of disgust. PLoS One, 9(1).   Onitsuka, T., Niznikiewicz, M., Spencer, K., Furmin, M., Kuroki, N., Lucia, L., Shenton, M., McCarley, R. (2006). Functional and Structural Deficits in Brain Regions Subserving Face Perception in Schizophrenia. The american journal of psychiatry.   Phan, K. L., Wager, T., Taylor, S. F., Liberzon, I. (2002). Functional neuroanatomy of emotion:   a meta-analysis of emotion activation studies in PET and fMRI. NeuroImage, 16(2), 331–348.    O’Neill, J., Levitt, J., Caplan, R., Asarnow, R., McCracken, J. T., Toga, A. W., Alger, J. R. (2004). 1H MRSI evidence of metabolic abnormalities in childhood-onset schizophrenia. NeuroImage, 21(4), 1781–1789.   Rajewska-Rager, A., Rajewski A. (2010). Schizofrenia u dzieci i młodzieży — biologiczne uwarunkowania diagnozy i leczenia. Psychiatria, 7(4), 161–167.    Spychalska, K., Kucharska-Pietura, K., Kielan K. (2004). Neurobiologia społecznego poznania   w schizofrenii. Psychiatria, 1(1), 9–16.


Hanna Bytniewska - Komunikacja w designie jako transfer kapitału kulturowego

Hanna Bytniewska
Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

Komunikacja w designie jako transfer kapitału kulturowego

Koncepcja afordancji wprowadzona do teorii designu przez Donalda Normana ma znaczący wpływ na zmiany w podejściu do designu, zarówno na poziomie teoretycznym, jak i praktycznym. W odróżnieniu od Gibsona – twórcy ekologicznego podejścia do percepcji, Norman nie opowiada się jednak za antyreprezentacyjm podejściem do poznania, ani nie uznaje poznania za bezpośrednie. Jednym z zadań designera staje się  prowadzenie dialogu z odbiorcą, a proces projektowania powinien uwzględniać rozpoznawanie błędów w projektowaniu i ich niwelowanie. Human centered design wg Normana stawia w centrum rzeczywiste ludzkie potrzeby, emocje i zachowania. Wymaga to znajomości nie tylko technologii, ale także psychologii.  Interakcja człowiek-przedmiot ma przebiegać bez zakłóceń w oparciu o komunikację:  komunikację produktu z użytkownikiem, a pośrednio z projektantem. W swoim wystąpieniu chciałabym przedstawić ciekawe produkty designu z ostatnich lat oraz zastanowić się nad tym, co i w jaki sposób mogą komunikować.


Szymon Górski - W rytmie klawiszy ucieleśnić ból. Przedstawienie procesu powstawania gry Would You Mind Having Your Hopes Thrown?

Szymon Górski
Politechnika Białostocka

W rytmie klawiszy ucieleśnić ból. Przedstawienie procesu powstawania gry “Would You Mind Having Your Hopes Thrown?

Informatyka wydaje się być dziedziną pozornie pozbawioną bólu, mimo zacierania się powyższego wrażenia w świecie zapracowanych specjalistów, poświęcających godziny na dopracowanie tworzonych produktów, zgodnie z narzuconymi wymaganiami często przekraczającymi ich siły oraz możliwości, pod presją czasu oraz obietnic dotyczących prestiżowych osiągów. Problem ten staje się coraz bardziej widoczny w jednej z gałęzi branży IT, korzystającej z ucieleśniania metafor od lat wielu – branży gier komputerowych. Operowanie na emocjach i wgryzanie się w psychikę graczy to zabiegi stanowiące podstawę produkowanych przez wyspecjalizowane studia wirtualnych przeżyć. Wymienione zabiegi nie są jednak jedyną bronią w rękach developerów – staje się nią także kognitywistyka, stosowana w celu polepszenia wrażeń z grania, ułatwienia rozgrywki oraz uspójnienia przedstawianej opowieści. Warto zadać sobie w tym miejscu pytanie – czy kognitywistykę w świecie gier da się wykorzystać tak, by ułudzić, zmylić i dogryźć graczowi? Prezentacja na powyższy temat, dotycząca tworzonej na potrzeby wystąpienia gry “Would You Mind Having Your Hopes Thrown?”, będzie pokazaniem drogi przebytej w trakcie procesu twórczego i odpowiedzenia na postawione pytanie, wraz z dozą informacji o podobnych, mrożących krew w żyłach miłośników gier zabiegach wśród twórców interaktywnych potyczek.


Magdalena Koprowska - Dysocjacyjne zaburzenie osobowości - zaburzenie pamięci, efekt hipnozy czy pseudonauka?

Magdalena Koprowska
Uniwersytet w Białymstoku

Dysocjacyjne zaburzenie osobowości – zaburzenie pamięci, efekt hipnozy czy pseudonauka?

Dysocjacyjne zaburzenie osobowości (dissociative identity disorder) polega na występowaniu w ciele jednej osoby przynajmniej dwóch różnych tożsamości lub stanów osobowości, z których każda posiada indywidualne cechy. Różne źródła podają, że liczba osobowości może wahać się od dwóch do nawet kilkuset. Różnorodność tożsamości przejawia się najczęściej w zmiennych wzorcach pamięciowych, percepcyjnych i świadomościowych, ale odnotowane są również różnice fizyczne (np. odmienna dominacja ręki u różnych tożsamości). Wokół tego zaburzenia powstało wiele kontrowersji. Ze względu na różnorodność przypadków ciężko jest ustalić przyczynę zjawiska. Najczęściej jednak dysocjacyjne zaburzenie osobowości przypisuje się nieprawidłowo działającym systemom pamięciowym, które ulegają zaburzeniu pod wpływem przeżytej traumy. Jednak wiele źródeł, przyczynę tego zjawiska dostrzega w hipnozie – często wykorzystywanej psychoterapeutycznej metodzie. Istnieje również grupa osób, które uważają, że DID nie jest prawdziwą chorobą, ale wytworem socjologiczno-kulturowym. Czy Doktor Jekyll i pan Hyde to tylko fikcja literacka? Czy DID to pseudonauka, zaburzenie pamięci a może efekt hipnozy? Które z tych podejść obecnie przeważa w nauce? Na te pytania postaram się odpowiedzieć w referacie.


Katarzyna Kowalik - Medykalizacja jako forma kontroli społecznej

Katarzyna Kowalik
Uniwersytet w Białymstoku

Medykalizacja jako forma kontroli społecznej

Medykalizacja w obecnym stanie techniki informacyjnej bez wątpienia może stać się formą kontroli społecznej.  Powstało wiele prac opisujących medykalizację jako proces zachodzący w społeczeństwie, które definiują poszczególne jej elementy, w tym terminologię. Newralgiczne kwestie tego pojęcia ściśle łączą się z filozofią M. Foucaulta. Widoczne są zmiany w polskim systemie administrowania danymi medycznymi, dlatego też zestawienie medykalizacji z filozofią dyscypliny i kontroli oraz prawem do zdrowia ma na celu ukazanie problemu, jaki wiąże się z rozwojem technologii i udoskonalaniem pacjentowi wykonywania jego praw. Wybór zagadnień ma na celu analizę powstania portalu pacjent.gov.pl i jego skutków jakie mogą być kojarzone z kontrolą społeczną oraz ma na celu podsumowanie i wyciągnięcie wniosków ściśle pod kątem omawianych przypadków. Filozofia M. Foucaulta została wybrana ze względu na najściślejszy związek z medykalizacją i istotne poglądy socjologa odnośnie biowładzy i normalizacji. Wnioskując, należy zaliczyć e-recepty, refundację oraz obowiązek szczepień ochronnych jako formy kontroli społecznej. Zbierane dane przez system informatyczny mogą być wykorzystane w wieloraki sposób medyczny oraz marketingowy. Programy komputerowe na podstawie danych zbieranych w systemie mogą tworzyć zbiory potencjalnych klientów i prognozować zapotrzebowania pacjentów.


Marcin Kozak - Myślenie metaforą w prawie. Jak oswajać i wyjaśniać cielesność?

Marcin Kozak
Uniwersytet Warszawski

Myślenie metaforą w prawie. Jak oswajać i wyjaśniać cielesność?

W swoim wystąpieniu chciałbym omówić problem metafor ucieleśnionych w kontekście prawa i cielesności. Sposób, w jaki prawo próbuje ujmować (albo wręcz – oswajać) problematykę cielesności skazany jest na korzystanie z metafor. W szczególności dzieje się to, gdy rozważane są niestandardowe typy cielesności (protetyczna, progresywna) i płaska ontologia prawa nie radzi sobie dobrze z takimi obiektami. Co więcej, może być ona centralnym narzędziem poznawczym w takim przypadku. Istotne są jednak zarówno zastygłe, dobrze przyjęte metafory osiadłe w języku prawnym i prawniczym (systemach pozornie formalnych, pozbawionych metaforyczności), jak też i wynikające z rozwoju technologicznego momenty zmiany, innowacji, ruchu, w którym metafory kwitną na gruncie niewiedzy i bezradności. Skrócona bibliografia: 1) Wojtczak S., Metafory konceptualne jako narzędzia rozumowania i poznania prawniczego 2) Wojtczak S., The Methaphorical Engine of Legal Reasoning and Legal Interpretation 3) Lakoff G., Johnson M., Metafory w naszym życiu


Anna Krzyżak - Lateralizacja mowy i przetwarzanie słuchowe a kompetencje językowe u muzyków i niemuzyków

Anna Krzyżak
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Lateralizacja mowy i przetwarzanie słuchowe a kompetencje językowe u muzyków i niemuzyków

Percepcja wrażeń zmysłowych, w tym muzyki i mowy, wymaga integracji różnych bodźców słuchowych. Percepcja muzyki, jako szczególnego rodzaju stymulacji słuchowej, jest mniej odporna na zmiany strukturalne niż mowa. Ludzie rozpoznają mowę, nawet gdy bodźce słuchowe są znacznie osłabione. Celem badania było ustalenie, czy edukacja muzyczna ma wpływ na wyniki testu rozdzielnousznego słyszenia słów w uwadze rozproszonej i kierowanej. Oceniano kontrolę poznawczą, lateralizację języka oraz integrację i separację ucha. Eksperyment stanowił badanie pilotażowe projektu doktorskiego zakładającego zintegrowane badania neurolingwistyczne muzyków i niemuzyków. W eksperymencie wzięło udział 41 osób: 20 osób bez przygotowania muzycznego i 21 aktywnych zawodowo instrumentalistów w wieku 20–46 lat.  Wyniki badań wskazują, że wykształcenie muzyczne lub jego brak ma znaczący wpływ na wyniki testu rozdzielnousznego słyszenia słów. Muzycy wykazują zdolności obuusznego przetwarzania materiału werbalnego, prawdopodobnie w wyniku treningu muzycznego i stosowania innych metod zapamiętywania oraz przyjmowania strategii prawej półkuli w celu przetwarzania dźwięków mowy. Stanowi to przyczynek do pogłębienia badań w kierunku korelacji zachodzących pomiędzy uzdolnieniami muzycznymi, edukacją muzyczną i kompetencjami językowymi.


Krzysztof Lisiecki - Afantazja - refleksje nad funkcją i fenomenologią wyobrażeń

Krzysztof Lisiecki
Uniwersytet w Białymstoku

Afantazja – refleksje nad funkcją i fenomenologią wyobrażeń

Zapewne większość ludzi za jeden z podstawowych elementów swojego wewnętrznego świata umysłowego uznałoby zadziwiającą zdolność do tworzenia żywych, quasi-percepcyjnych wyobrażeń, powstających w oderwaniu od wrażeń zmysłowych. Przywoływanie do świadomości wspomnień o znanych nam miejscach, twarzach i wydarzeniach w formie obrazów mentalnych nie tylko pomaga nam w codziennym funkcjonowaniu, ale również urozmaica nasze życie poznawcze. Dla około 2% społeczeństwa opisane wyżej doświadczenia pozostają nieznane, gdyż są oni pozbawieni wyobrażeń o charakterze wizualnym, a w wielu przypadkach również wyobrażeń innych modalności. Od 2015 roku przypadłość ta jest badana pod nazwą „afantazja”. Odkrycie tak z pozoru znaczących różnic w doświadczaniu świata przez osoby z afantazją kontrastuje z ich wyraźną swobodą w radzeniu sobie z wieloma problemami, które inni rozwiązują korzystając w dużej mierze z wyobrażeń. W świetle tych obserwacji naukowcy na nowo interpretują znaczenie wyobraźni w poznaniu oraz jej funkcję w działaniu. W wystąpieniu omówię wyniki najistotniejszych badań nad afantazją z ostatniej dekady oraz przedstawię wysunięte dotychczas hipotezy mające wyjaśnić mechanizmy kryjące się za działaniem tego zjawiska. Przeanalizuję także historyczną rolę wyobraźni w naukach o umyśle.


Magdalena Łata - Obrazy Jacka Malczewskiego w kontekście teorii lingwistyki kognitywnej

Magdalena Łata
Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

Obrazy Jacka Malczewskiego w kontekście teorii lingwistyki kognitywnej

Referat jest kontynuacją pracy badawczej zastosowania teorii lingwistyki kognitywnej w celu analizy poznawczej obrazów o charakterze symbolicznym i narracyjnym. Doskonałym materiały badawczym tego zagadnienia jest malarstwo Jacka Malczewskiego, którego obraz Melancholia. Prolog. Widzenie. Wiek ostatni w Polsce, został przeze mnie przeanalizowany pod kątem teorii metonimii, metafor i integracji pojęciowej (FILOZOFIA I NAUKA, Studia filozoficzne i interdyscyplinarne, Tom 5), przenosząc zasady analizy paradygmatów językowych, badanych intensywnie od lat osiemdziesiątych XX wieku, w obszar sztuk wizualnych. Obraz powyższy będzie punktem wyjścia do analizy kilku następnych obrazów Malczewskiego, w celu sprawdzenia zakresu zastosowania struktur badawczych. Analizę obrazów poprzedzi zarys teorii metonimii, metafory i amalgamatów pojęciowych. Wystąpienie zakłada część praktyczną i aktywny udział uczestników konferencji w celu sprawdzenia uniwersalności narzędzi badawczych teorii lingwistyki kognitywnej: zadaniem zgromadzonych będzie wyodrębnienie z przykładowych obrazów metonimii, metafor i amalgamatów pojęciowych na podstawie poznanych struktur teoretycznych.


Albert Łukasik - Metafory narzędziem nieświadomych procesów

Albert Łukasik
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Metafory narzędziem nieświadomych procesów

Termin „nieświadomość” odnosi się do licznych zjawisk zachodzących w naszym umyśle, które pozostają poza zasięgiem naszej świadomej uwagi. Obecnie procesy nieświadome (często też charakteryzowane jako podświadome) znajdują szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach. Mogą być rozpatrywane w kontekście ewolucyjnym jako automatyczne reakcje na zagrożenie lub przetwarzanie emocjonalne wyrazów twarzy. Mogą także stanowić podstawę w prężnie rozwijającym się neuromarketingu, gdzie podświadome oddziaływanie na klienta stanowi odpowiedź na coraz niższą frekwencję sprzedaży przy stosowaniu starych metod znanych z klasycznego marketingu nie uwzględniającego metod zaczerpniętych z neuronauk. Również w ekonomii i na rynku rozwoju osobistego wiedza o tym, jak procesy podświadome wpływają na nasze rozumowanie i podejmowanie decyzji, zyskuje na coraz większym rozgłosie. W terapii także można zauważyć jak oddziaływanie na poziom umysłu pozostający poza zasięgiem świadomości, wpływa na funkcjonowanie mózgu. Istnieje wiele metod, za pomocą których można w pewnym stopniu oddziaływać na umysł człowieka na poziomie nieświadomym, począwszy od torowania afektywnego, przez implementowanie fałszywych wspomnień, na ocenie moralnej kończąc. Jednym z narzędzi, które można wykorzystać w celu analizowania i oddziaływania na nieświadome procesy umysłowe są także metafory. W przypadku procesów nieświadomych, metafory można analizować w kontekście bezrefleksyjności i automatyzmu, a także w kontekście społecznym przy podejmowaniu decyzji i wyrażaniu opinii. Ponadto metody marketingowe ściśle bazujące na metaforach taka, jak metoda Geralda Zaltmana pokazują jak duży wpływ na wyższe procesy poznawcze mają odpowiednie słowne analogie. W pracy postaram się zatem przedstawić relację pomiędzy metaforami a procesami nieświadomymi, a także będę argumentował, że metafory stanowią narzędzie do wywierania wpływu w wielu dziedzinach, takich jak ekonomia, terapia i psychologia. Uwzględnię także argumenty przeciw skuteczności metafor jako narzędzi podświadomego umysłu nawiązując do różnic indywidualnych i kulturowych.


Renata Łukiewicz-Kostro - The healing of the heart metaphor

Renata Łukiewicz-Kostro
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

The  HEALING of  the HEART metaphor– on  DIVINE intervention for human  healing in the Bible. The SPIRITUAL PATH  TO RECOVERY, HEALTH and WELL-BEING of an integrated contemporary human person . An authorian project idea for interdisciplinary research beyond… the OBVIOUS

The 21st human being is living in the times of rapid changes that make him/her lose their  footing. The trust for public institutions established for the development and protection of man, such as for example, health care has been fading away. Our times can boast of the development of super-technologies, but health is still constantly slipping from our hands. According to WHO, in the year 2020 depression (not Covid-19) is going to be disease number 1 in the USA , and number 2 globally . The number of suicides, mental disorders and lack of well-being, and other social problems (lack of adaptation, aggression, violence, be it physical or verbal) have been rising despite the fact we are more and more affluent in the materialistic terms. Most of the reasons of the worsening of our health are sought outside (climate, poverty, injustice, economy, etc.). Sciences are developing enormously and rapidly at the highest cost of tax-payers, yet no satisfactory solutions seem to be found. People of the modern era may be overwhelmed with KNOWLEDGE and external expertise, yet lack WISDOM.  The Western Sciences, in different fields, more and more often  turn to the traditional wisdom of wisemen and wise women known across all the ages, cultures, religions, or outside religions. Healthy life requires from the NEW MAN some specific self-awareness , or self-conscience and resulting skills that have been naturally mastered by only some individuals.  It is therefore worthwhile asking the following questions: Where does the multi-dimensional potential of a human being rest? What knowledge fosters the development of a healthy PERSON? How can medical and social care institutions open to a more adequate integrated approach including also the SPIRITUAL aspect ?  How can we look upon a man in an INNOVATIVE way, closer to the TRUTH about human beings, so that ‘sliced” individual can be replaced by an integrated PERSON of body-mind -soul and…the Spirit?  How can we promote the integrated TEAM  RESEARCH  from our local institutions that have GLOBAL effect in order to discover and bring into light of WHO we really are as human beings and what is our TRUE identity?
A human being – a man and a woman on various life stages  is a multi-dimensional creature. So far, he/she has been studied by various scientific disciplines, yet separately, which caused only segmented, fragmentary knowledge of WHO WE are . Therefore,  in order to understand PERSON and seek adequate solutions for various diseases and new therapies,  we need to construct a completely NEW PARADIGM for ANTTHROPOLOGY with INNOVATIVE solutions in Health , Well-being and Social Care, including the latest research , not only in “hardcore” medical sciences (biology, physics, chemistry) , but also in theology , philosophy and  social sciences plus HUMANITIES! It can only happen if all the sciences come together and use their responsible latest research tools for bringing more light upon WHO WE ARE.
The linguistic studies of other literary texts can also can reveal the deeply hidden SPIRITUAL causes of mental problems and disorders of the victims of depression killing millions of people, destroying marriages, families, communities, affecting workplaces and global economies, as well! For this reason we need to bring in responsible researchers from various fields that can be networking globally with this far-reaching goal.
I my personal part of the project I wish to bring in a niche area for the studies , namely linguistic analysis of selected scenes taken from the Bible , treated as a Holy Book, a literary text and  a cultural phenomenon, the Book of Books on which the whole European culture has been based ! I am offering a responsible , yet very innovative and my own authorian scientific analysis of case-studies of selected  PERSONAL DIVINE-HUMAN ENCOUNTERS when Jesus met sick people while He was on Earth and healed them, very often pointing to the SPIRITUAL causes of illnesses, either instantly (a miracle), or, more frequently, in a process of their human transformation leading to their integrated healing. Healing of this kind (spiritual with visible physical and mental consequences still happens nowadays in some religious communities) can be discovered and studied by applying the latest scientific cross-disciplinary research tools in linguistics, literature and biblical studies. I want to look HOW people were healed and with what results for themselves as individuals and with relation to communities, yet always via their PERSONAL relation to God (the SPIRIT).
In my contribution to the Summer School 2020 I wish to present a linguistic analysis of a few case-studies of the women healed by Jesus , looking at the HEALING of the HEART metaphor,  hoping to bring in INNOVATIVE ideas for INNOVATIVE solutions for HEALTH and Well-being of contemporary citizens of the world.

Key-words: Healing of the Heart metaphor, spiritual/inner healing, integral humanism, health and well-being


Jakub Majchrzak - Metaforyka nocy ciemnej w mistyce zachodniej i jej współczesne ucieleśnienia

Jakub Majchrzak
Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

Metaforyka “nocy ciemnej” w mistyce zachodniej i jej współczesne ucieleśnienia

W swoim wystąpieniu chciałbym odwołać się do efektów moich analiz podjętych w ramach pracy magisterskiej zatytułowanej “Zjawisko nocy ciemnej w mistyce zachodniej”.  Celem pracy było przybliżenie zjawiska „nocy ciemnej” w mistyce Zachodu, ukazanie go na tle historycznego rozwoju wrażliwości i potrzeb duchowych człowieka, oraz wykazanie aktualności tego doświadczenia w wielu współczesnych kontekstach. W związku z tym odwołuję się do religijnych praktyk starożytnych Greków, analizując je pod kątem podobieństw zachodzących pomiędzy ich obrzędowością i duchowymi motywacjami, a zjawiskiem „nocy ciemnej” w zachodniej mistyce. Przybliżam także sylwetki znanych mistyków, którzy przeżywali „noc wiary” na drodze swego duchowego rozwoju i na podstawie swoich doznań zdefiniowali to zjawisko na gruncie historii rozwoju duchowości chrześcijańskiej. Przedstawiam również motywy „nocy ciemnej” obecne w Biblii, aby poprzez odwołanie się do tego ponadczasowego tekstu kultury, jeszcze mocniej zaakcentować archetypiczność i zarazem aktualność tego zjawiska. W swoim wystąpieniu chcę zatem przedstawić całe bogactwo interesującej metaforyki towarzyszącej zjawisku “nocy ciemnej”, a przez to uzmysłowić konkretne ucieleśnienie się tej żywotnej symboliki w doświadczeniu życiowym współczesnego człowieka.


Janina Mękarska, Paweł Pietkiewicz - Śmieszkowanie strategiczne jako technika perswazyjna

Janina Mękarska, Paweł Pietkiewicz
Uniwersytet Szczeciński

Śmieszkowanie strategiczne jako technika perswazyjna

W wystąpieniu chcemy przedstawić wprowadzenie teoretyczne naszego wspólnego badania. Celem wystąpienia jest przedstawienie czym jest śmieszkowanie strategiczne i jakie elementy dialogu perswazyjnego wykorzystuje. Chcemy omówić elementy języka i przedstawić śmieszkowanie strategiczne jako szczególna technika perswazyjna wykorzystywana podczas przekonywania.


Marta Nowak - Iryjskie wizje zaświatów w teorii integracji pojęciowej

Marta Nowak
Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

Iryjskie wizje zaświatów w teorii integracji pojęciowej

Wystąpienie dotyczy procesu tworzenia konceptualizacji zaświatów w trzech iryjskich narracjach doby średniowiecza (Navigatio Brendani, Visio Tnugdali i Tractatus de Purgatorio Sancti Patricii). Każda z opowieści o Irlandczykach podróżującym po przestrzeniach piekła i nieba, oparta została ramę metaforycznej wędrówki w poszukiwaniu oczyszczenia z grzechów i zbawienia. Odczytanie dydaktycznego przekazu płynącego z lektury tekstu wymagało jednak tak kiedyś, jak i teraz dokonania złożonej operacji myślowej, polegającej na procesie amalgamacji, czyli tworzenia mieszanin pojęciowych.  Głównym celem niniejszej pracy jest zbadanie i odtworzenie procesów amalgamacji w ramach metafory wędrówki do zbawienia, tworzącej przesłanie trzech iryjskich narracji o podróży w zaświaty. W oparciu o teorię Gillsa Fauconniera i Marka Turnera, na podstawie łacińskich tekstów utworów, odtworzone zostaną prawdopodobne modele sieci integracji pojęciowych ukazujące sposób, w jaki metafora wędrówki została zaadaptowana na potrzeby chrześcijańskich przekazów. Badania prowadzone w ramach niniejszej pracy ukazują mechanizm umysłowy leżący u podstaw złożonego procesu tworzenia metafory podróży do zbawienia, która w wypadku chrześcijańskich narracji eschatologicznych, stała się jednym z kluczowych elementów konceptualizacji procesu pokuty i oczyszczenia. Wykorzystanie powyższej teorii w badaniach nad tekstami z gatunku literatury wizyjnej nie miało dotychczas zastosowania w literaturze przedmiotu. Wnioski płynące z niniejszej pracy ukazują jednak, że łączenie paradygmatu językoznawstwa kognitywnego z analizą literaturoznawczą dostarczają nowych narzędzi do badań nad mentalnością ludzi średniowiecza.


Anna Odyniec - Hipotezy na temat genezy zdolności myślenia o umysłach nadnaturalnych

Anna Odyniec
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Hipotezy na temat genezy zdolności myślenia o umysłach nadnaturalnych

Nowym obszarem badań rozwojowych jest zdolność dzieci do myślenia o umysłach nadnaturalnych. Przeprowadzone do tej pory badania wykazują, że pojęcie umysłów nadnaturalnych jest formułowane w wieku przedszkolnym. Mechanizm tworzenia takich pojęć jest dyskusyjny. Dotychczas wyodrębnione zostały dwie konkurencyjne hipotezy – hipoteza antropomorficzna oraz hipoteza gotowości. Wyniki dotychczas przeprowadzonych badań nie są zgodne co do tego, która z przedstawionych hipotez jest poprawna. Część przeprowadzonych badań potwierdza hipotezę antropomorficzną (Kiessling, Perner, 2014; Lane i in., 2010, 2012; Makris, Pnevmatikos, 2007; Gimenenez-Dasi i in., 2005). Inne badania dostarczają dowodów przemawiających za poprawnością hipotezy gotowości (Barrett i in., 2001; Wellman, Bartsch, 1988). W swoim wystąpieniu chciałabym przedstawić założenia wymienionych powyżej hipotez oraz przeanalizować wyniki badań przemawiające za jedną oraz drugą hipotezą.


Katarzyna Panecka, Gabriela Stachyra - W jaki sposób mózg przyjmuje inną perspektywę? O potencjalnym systemie poznania społecznego

Katarzyna Panecka, Gabriela Stachyra
Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

W jaki sposób mózg przyjmuje inną perspektywę? O potencjalnym systemie poznania społecznego

Wielu naukowców zgadza się odnośnie istnienia systemów „co”, „gdzie” i „jak” w mózgu, przetwarzających informacje dotyczące obiektów, ich lokalizacji oraz wyjaśnień działania. Mało jest jednak badań nad koncepcją systemu „kto”, który obejmowałby neuronowe przetwarzanie informacji na temat społecznego poznania siebie i innych. Poznanie społeczne charakteryzuje się procesami psychologicznymi, pozwalającymi na wnioskowanie o intencjach, uczuciach oraz myślach innych ludzi. Jednocześnie każdy człowiek odgrywa w życiu wiele różnych ról, które stanowią pewne aspekty „ja”. Niezwykle interesująca w tym temacie jest gra aktorska, w której zadaniem jest przyjmowanie gestów, emocji i zachowań odgrywanej przez siebie osoby. Celem referatu jest analiza przyjmowania innej niż własnej perspektywy oraz występujących przy tym charakterystycznych reakcji na poziomie neuronalnym. Dodatkowo przedstawione zostaną różnice występujące pomiędzy własną perspektywą, procesem przyjmowania perspektywy trzeciej osoby, występującym przy zjawisku teorii umysłu oraz przyjmowaniem perspektywy odgrywanej przez siebie roli przez aktorów (Brown, S., Cockett, P., Yuan, Y. (2019): The neuroscience of Romeo and Juliet: an fMRI study of acting).


Rafał Prus, Dawid Śmietański - Immersja w grach - jak poszerza nasze poznanie

Rafał Prus, Dawid Śmietański
Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

Immersja w grach – jak poszerza nasze poznanie

W ramach prezentacji o metaforach ucieleśnionych omówimy jak bardzo niejednoznaczny świat gier komputerowych jest w stanie wpłynąć na działanie mózgu poprzez immersję. Badania w tym zakresie zaczęły swój rozwój już podczas powstawania pierwszych gier izometrycznych i 3D. Spróbujemy odpowiedzieć na takie pytania jak; co sprawia, że człowiek jest w stanie zaangażować swoje procesy poznawcze w doświadczaniu symbolicznego, wirtualnego świata? Czy pozwala to na uzyskanie pozytywnych rezultatów poznawczych u graczy? Podamy także przykłady badań obrazujących neuronalne reakcje w strukturach mózgowych podczas przebywania w sieci gry i jak może to wpłynąć na nasze zdolności poznawcze (2016 Video Games for Neuro-Cognitive Optimization – Jyoti Mishra, Joaquin A. Angurea, Adam Gazzaley). Zbadane zostanie nasze poznanie w odniesieniu do metaforycznej płaszczyzny gier komputerowych.


Edgar Filip Różycki - Jak powstały religie?

Edgar Filip Różycki
Uniwersytet w Białymstoku

Jak powstały religie?

Celem referatu jest analiza krytyczna wybranych klas teorii wyjaśniających przyczyny i mechanizmy powstawania zachowań religijnych i quasi-religijnych, z którymi spotykamy się we wszystkich kulturach i epokach.  Mamy koniec II dekady XXI w., a wciąż możemy obserwować irracjonalne zachowania ludzi, które nie mają prawa prowadzić do efektów przez nich zamierzonych: a to szaman paląc liście tytoniu mówi do szeregu posążków, by pomogły mu wyleczyć chorego; a to wyznawcy jednej z religii postanawiają spalić plony i wybić bydło, jako już niepotrzebne, bowiem w nagrodę  za ich dobre uczynki wkrótce do brzegu przybije statek z ładunkiem żywności i pieniędzy; a to inni chadzają do konkretnych budynków, w których wcześniej należało odprawić znamienne rytuały po to, by we współudziale wybranych członków ich społeczności i przy pomocy odpowiednich zaklęć mogli się skomunikować z wszechobecną, niewidzialną istotą, która zawsze wie, co powiedzą, ponieważ wie wszystko, celem zapewnienia sobie miłej egzystencji po śmierci. To tylko kilka spośród tysięcy odnotowanych zachowań w różnorodnej kategorii absurdów.  A jednak występują na całym obszarze naszej planety od początków współczesnej cywilizacji.  Dlaczego ludzie wymyślają takie historie i co ich popycha do takich działań? Skąd się biorą takie wierzenia? W referacie chciałbym przedstawić kilkanaście możliwych scenariuszy wyjaśniających powstanie tych praktyk na gruncie psychologii kognitywnej, antropologii, lingwistyki  czy biologii ewolucyjnej. W szczególności skupię się na tych, które tłumaczą, iż religia objaśnia świat (odpowiada na ludzką potrzebę poznania); religia jest wsparciem (potrzeba psychologiczna); religia jest fundamentem ładu społecznego (reguluje porządek społeczny) czy religia jest złudzeniem (jako wynik uboczny ewolucyjnej własności umysłu – skłonności do podlegania iluzji).  Bibliografia: Barett J., (2004), Why would anyone believe in God, Plymouth: AltaMira Press Bowen J. (2017), Religions in Practice, London: Routledge Boyer P., (2001), Religion Explained. The Evolutionary Origins of Religious Thought, New York: Basic Books Lawson E. T., McCauley R. N., (1990), Rethinking Religion, Cambridge: Cambridge University Press Lopez D. S. (red.), (2001), Praktyki religijne w Indiach, Warszawa: Dialog McCauley R. N., (2011), Why religion is natural and science is not, New York: Oxford University Press

Anastazja Szuła - W poszukiwaniu talentu po właściwej stronie mózgu

Anastazja Szuła
Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

W poszukiwaniu talentu po właściwej stronie mózgu

Popularne uproszczenia o strategiach przetwarzania prawej i lewej półkuli mózgu są tak niezmiernie rozpowszechnione, że znajdujemy je nawet w materiałach używanych przez nauczycieli akademickich. Na nich Betty Edwards, autorka podręcznika „Drawing on the Right Side of the Brain”, zbudowała całą swoją teorię nauki rysunku realistycznego. Opisując ją, artystka nie tylko pisze swoją neuronaukę i psychologię – analizie poddaje też pojawiający się w języku dualizm lewy – zły, prawy – dobry, u którego podstaw stoi jedna z najbardziej typowych metafor konceptualnych. Poddam analizie, jak autorka sama korzysta z tej metafory, przenosząc ją do mózgu. Zaprezentuję jak na uproszczeniach, metaforach i skrótach myślowych konstruuje ona sensowną, przekonującą i rzeczywiście działającą metodę.

Daria Targosz - Tropy ciała w literaturze

Daria Targosz
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Tropy ciała w literaturze

Do konsekwencji oddziaływań konsumpcjonizmu i kultury masowej należy zmiana położenia ciała, które wydaje się nie być już, jak do tej pory, elementem należącym do obszaru natury, ale czymś, co zostało zawładnięte przez kulturę. Jednym z następstw tych zjawisk jest mocne uprzedmiotowienie ciała. Warto jednak dostrzec w ciele coś więcej niż tylko powierzchowny, zewnętrzy element człowieczeństwa czy rzecz, którą można poddawać ocenie estetycznej. Warto cielesność ludzką potraktować jako konstytutywną część składową tożsamości człowieka, a relację ciało-dusza rozpatrywać nie jako dychotomię, ale uwzględniając jej nierozłączny i spójny charakter. Anna Łebkowska zwraca bowiem uwagę na wynikającą z antropocentryzmu somatyzację otaczającej rzeczywistości, związaną z Lyotardowską formułą „ciało tworzące świat i przezeń tworzone”, która wskazuje na współistnienie i współoddziaływanie tych dwóch planów. Nawiązując do tytułu wystąpienia, należy zwrócić uwagę na występowanie słowa „trop” w podwójnym znaczeniu – nie tylko jako spotkanie ciała i słowa będące jakimś chwytem, środkiem językowym, ale także w rozumieniu tropu jako znaku, śladu, który dokądś prowadzi. Celem wystąpienia jest konceptualizacja zagadnienia cielesności poprzez uwzględnienie spojrzenia na ciało ludzkie, mającego na uwadze jego specyficznie podmiotowy charakter (w przeciwieństwie do przedmiotowego postrzegania ciała). Założeniem pracy jest twierdzenie, że ciało określa i interpretuje świat. Kluczowe znaczenie będą miały tutaj perspektywy badawcze, które w inspirujący i istotny dla moich rozważań sposób stawiają ciało w centralnym punkcie. Są to somatopoetyka w ujęciu Anny Łebkowskiej (w której autorka problematyzuje pojęcie metafory cielesnej, a także wybrane elementy koncepcji Maurice’a Merleau-Ponty’ego, który jako fenomenolog korzystający z wyników badań kognitywistycznych, dostrzega sensotwórcze cechy ciała i przedstawia cielesność jako tę, która pozwala na bezpośrednie przeżywanie świata.

Dagmara Wąchocka - Rola komunikacji werbalnej w motywacji pracownika

Dagmara Wąchocka
Uniwersytet w Białymstoku

Rola komunikacji werbalnej w motywacji pracownika

Pełnienie obowiązków kierowniczych opiera się głównie na komunikacji, dlatego właściwe wykorzystanie mowy może zmotywować pracownika do działania. Kierując się tym założeniem, J. SULLIVAN stworzył motywacyjną teorię języka (Sullivan, 1988). Motywacyjna teoria języka (w skrócie MLT – Motivating Language Theory) wyłania się z kategorii aktów mowy w językoznawstwie i opisuje trzy typy komunikacji kierownik-podwładny: lokucyjny, illokucyjny oraz prelokucyjny. Na poziomie lokucyjnym odbywa się proces powiedzenia czegoś, na przykład oznajmienia lub orzeczenia o czymś. Na poziomie illokucyjnym dokonujemy czegoś przez wypowiedź: upomnienia, przeprosin, złożenia obietnicy, argumentacji. Na poziomie perlokucji oddziałujemy na odbiorcę, wywołujemy jakiś skutek przez powiedzenie czegoś. Rzeczywista funkcja prelokucji kryje się nie w znaczeniu, lecz w oddziaływaniu. Chodzi o wytworzenie czegoś ponad to, o czym się mówi (np. upominając kogoś, mogę wywołać w nim poczucie winy). MLT wiąże się z wieloma ważnymi wynikami w pracy, w tym między innymi z zaangażowaniem pracowników, satysfakcją z pracy, poczuciem skuteczności, wydajnością, kreatywnością, innowacjami, niższą absencją i efektywniejszym podejmowaniem decyzji (Mayfield, 2017). W moim wystąpieniu bliżej przybliżę motywacyjną teorię języka.  Bibliografia Austin, J. L. (1993), Jak działać słowami, w: Mówienie i poznawanie, tłum. Bohdan Chwedeńczuk, 550-713. Holmes, W. T., Parker, M. A. (2019), Motivating language intensity: A study of Wyoming superintendents motivating language use as perceived by their principals, „International Journal of Business Communication”. Mayfield, J., Mayfield, M. (2017), Motivating language theory: Effective leader talk in the workplace, „Springer”. Mayfield, J. R., Mayfield, M. R., Kopf, J. (1998), The effects of motivating language on subordinate performance and satisfaction, „Human Resource Management”, 37(3-4), 235–248. Sullivan, J. J. (1988), Three roles of language in motivation theory, „Academy of Management Review”, 13(1), 104-115.

Paulina Zarębska - Metafora ucieleśniona jako narzędzie pracy tancerza

Paulina Zarębska
Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

Metafora ucieleśniona jako narzędzie pracy tancerza

Metafora ucieleśniona jako narzędzie pracy tancerza  Słowa kluczowe: metafora ucieleśniona, taniec, poznanie ucieleśnione, poznanie usytuowane, poznanie rozproszone, rozwiązywanie problemów  Celem referatu jest przedstawienie wstępnych wyników badań projektu badawczego „Rola metafor ucieleśnionych w rozwiązywaniu problemów choreograficznych w tańcu” realizowanego w ramach grantu Preludium 17 Narodowego Centrum Nauki (2019/33/N/HS1/02484). Głównym celem projektu opisanie funkcjonowania metafor ucieleśnionych jako narzędzia w procesie rozwiązywania problemów choreograficznych z perspektywy poznania usytuowanego oraz rozproszonego.  Taniec jest takim przykładem sztuki, w którym metafory ucieleśnione są wyjątkowo centralnym elementem komunikacji. Są one niezbędne podczas tworzenia i uczenia się tańca. W tańcu, jako jedynym z różnych rodzajów sztuki, metafora pojawia się już na etapie jego nomenklatury (por. Vaganova 1965). W malarstwie, teatrze czy filmie, treść komunikatów podczas tworzenia nie ma charakteru motorycznego. W referacie, szczególnej uwadze zostanie poddany taniec klasyczny oraz modern jazz, ze względu na najbardziej uwypuklającą się metaforyczność ucieleśnioną.   Kluczową w referacie, pełniącą rolę tła teoretycznego jest teoria poznania ucieleśnionego (Gallagher 2005; Pfeifer,Bongard 2007), która głosi, że poznanie zapośredniczone jest przez ciało – to ono kształtuje umysł i sposób myślenia. Istotnym konstruktem teoretycznym w projekcie jest również poznanie usytuowane, które D. Kirsh (2009) przedstawia jako ważny element rozwiązywania problemów. Odchodząc od klasycznej teorii Newella i Simona (1972), w której wykluczono czynniki kontekstowe (społeczne, materialne, technologiczne), Kirsh twierdzi, że czynniki te wspierają przebieg procesów poznawczych podczas rozumowania i działania w procesie rozwiązywania problemów. Zdaniem Kirsha, uwadze powinna zostać poddana interakcja pomiędzy wewnętrznymi i zewnętrznymi reprezentacjami oraz przenoszenie obciążeń poznawczych między nimi. Według autora, w kontekście rozwiązywania problemów, należy traktować wykorzystanie elementów środowiska (takich jak afordancje, czynniki kulturowo-społeczne) jako optymalizację działania systemu poznawczego.  W procesie rozwiązywania problemów choreograficznych ważną rolę odgrywa metafora kognitywna (Lakoff, Johnson 1980), nazywana w projekcie ucieleśnioną. Najistotniejsze w kontekście tańca są metafory orientacyjne, które zakorzenione są w fizycznym oraz kulturowym doświadczaniu świata. Gdy tancerze wykonują ruchy zgodne z instrukcjami nauczyciela, opierają się na schematach wyobrażeniowych, które określają abstrakcyjne metafory pojawiające się na poziomie wypowiedzi i ruchów. Schematy wyobrażeniowe powstają w wyniku doświadczeń sensomotorycznych tancerzy i odnoszą się do doświadczeń przestrzeni. Są podstawą metafor orientacyjnych wykorzystywanych przez tancerzy i choreografów. Orientacyjne metafory są zakorzenione w cielesnym i kulturowym doświadczeniu.  Metafory są enaktywnymi instrukcjami, które zachęcają tancerzy do rozwoju nowych kierunków ruchu według rzeczywistych bodźców zmysłowych. Podążając za enaktywizmem, postrzeganie jest przemyślaną ucieleśnioną czynnością; obejmuje poznawcze i fizyczne zdolności rozumienia. Zgodnie z enaktywistycznym podejściem w filozofii, rozumienie nie jest generowane jedynie przez schematy poznawcze percepcji, które zawsze są aktywowane w ten sam sposób. Sposoby działania zmieniają się w obrębie różnych doświadczeń. Metafory to komunikatywne sposoby tworzenia zmiany w postrzeganiu. W związku z tym generują własne wyjątkowe denotacje, które kierują do rozwiązania problemu choreograficznego. Metafora jest zatem czynnością poznawczą, która przekształca schematy percepcji. Podobnie, działania metaforycznych instrukcji i wyobrażeń definiują na nowo wzorce ruchu. Rozwiązując problem choreograficzny, tancerz wykorzystuje zarówno wiedzę kinestetyczną, jak i doświadczenie cielesne oraz jawną wiedzę o świecie zewnętrznym.

 

LSK Program

Program IV Letniej Szkoły Kognitywistyki

 

Środa

14.00 obiad

17.00 przerwa na kawę

19.00 kolacja

Czwartek

11.00 przerwa na kawę

13.00 obiad

16.15 przerwa na kawę

19.00 kolacja

Piątek

Sesja studencko-doktorancka I

11.05 przerwa na kawę

13.00 obiad

Sesja studencko-doktorancka II

16.40 przerwa na kawę

19.00 kolacja

Sobota

Sesja studencko-doktorancka III

10.40 przerwa na kawę

13.00 obiad

  • 14.00 zakończenie IV Letniej Szkoły Kognitywistyki

 

 

miejsce obrad_oldddd

to Dom Pracy Twórczej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Kazimierzu Dolnym nad piękną Wisłą. Dom Pracy Twórczej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich położony jest na Górze Małachowskiego, w samym środku Kazimierskiego Parku Krajobrazowego. W sąsiedztwie znajduje się kazimierski dom Marii i Jerzego Kuncewiczów, gdzie obecnie mieści się muzeum. Unikalne położenie obiektu stwarza atmosferę spokoju i możliwości odebrania wszystkimi zmysłami otaczającej przyrody. Jednym z sekretów Domu jest piękny ogród.

Ośrodek powstał w latach 60-tych; od lat 90-tych stopniowo modernizowany, jest tradycyjnym miejscem spotkań środowiska dziennikarskiego. Kazimierz Dolny, ul. Małachowskiego 17

Jesteśmy obecnie świadkami znaczącego „ucieleśnienia” metaforyczności

Już sam cudzysłów (w funkcji metafory) użyty dla charakterystyki tego zjawiska wskazuje na fakt bardzo szerokiego realizowania się tej formy myślenia i działania człowieka w rozlicznych, do tej pory nie rozpoznawanych jako metaforyczne, doświadczeniach. Otwiera się nowa perspektywa badania tej starej kategorii filozoficznej.

W trakcie tegorocznych warsztatów znawcy tej problematyki – lingwiści, językoznawcy, logicy, medioznawczy, filozofowie, muzykolodzy – przedstawią swoje ujęcia teoretyczne metaforyczności (także pokrewnych zjawisk jak stapianie się pojęciowych domen) oraz metody badawcze stosowane do bardzo szczególnych doświadczeń. Mowa zatem będzie o ucieleśnieniu metafor w tańcu, muzycznych utworach, improwizowaniu w terapii medycznej, w internetowych memach, w geometrii, nawet w muzyce i logice. Właśnie, gdzie jeszcze są „metafory w naszym życiu”? O tym będziemy dyskutować w Kazimierzu w drugim tygodniu września. Zapraszamy!

Tytuł tegorocznej Letniej Szkoły Kognitywistyki

wskazuje na niestandardowe i szerokie podejście do problematyki metaforyczności. Tradycyjnie pojmowana jest ona własnością mowy, języka czy tekstu, jest traktowana jako ich stylistyczna ozdoba czy narzędzie perswazji. Rewolucja kognitywistyczna dokonana w psychologii, filozofii, antropologii w połowie minionego stulecia zmieniła ten punkt widzenia. Za sprawą monografii George’a Lakoffa i Marka Johnsona „Metafory w naszym życiu”, ale także badaczy spoza językoznawstwa, zaczęto pojmować metaforyczność jako własność struktur pojęciowych ludzkiego umysłu, a także niektórych rodzajów działania. Poszerzono nie tylko obszary badań, wykraczając daleko poza język i teksty literackie, nawet te użytkowe jak dyskursy polityczne, ale podjęto badania empiryczne nad rozlicznymi rodzajami zachowań człowieka i jego metaforycznych wytworów. Efektów metaforyczności zaczęto upatrywać również w gestach, rytuałach, zachowaniach społecznych, rozpoznając metaforyczne struktury, funkcje i wytwory daleko poza językiem – w malarstwie, wizualnych sztukach użytkowych, w muzyce, tańcu.

Percepcja – umysł – kultura

Drodzy Uczestnicy IV Letniej Szkoły Kognitywistyki, licząc na Wasz niezawodny udział w tegorocznych warsztatach poświęconych metaforom, pragniemy zaprosić Was do zgłoszenia tekstów referujących bieżące tematy, zgłaszane na IV LSK, jak również Wasze wystąpienia z lat minionych. Zostaną one zebrane do monografii książkowej, która będzie podsumowaniem wszystkich dotychczasowych edycji Szkoły. Monografia ukaże się z początkiem przyszłego roku w wydawnictwie Academicon pod redakcją M. Hetmańskiego i A. Zykubka.

Teksty artykułów lub raportów z badań (do objętości 16 stron) prosimy zgłaszać na adres

marek.hetmanski@poczta.umcs.lublin.pl

w przeciągu najbliższych trzech miesięcy.

Organizację V Letniej Szkoły Kognitywistyki wspierają

 

Polskie Towarzystwo Kognitywistyczne

 

 

Fundacja Rozwoju Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

III Letnia Szkoła Kognitywistki. Program

[/tab]

Środa, 4 września 2019

sesja #1

  • 15:00  |  prof. dr hab. Joanna Jurewicz (UW) |  Po co nam ujęcie kognitywne w badaniach najstarszych teksów ludzkości?  Metafora  w Rygwedzie |  Why do we need a cognitive approach to study the oldest texts of  humanity? Metaphor in the Rig Veda
  • 16:30 | prof. Arkadiusz Gut (KUL), prof. Andrew Lambert (City University of New York), prof. Oleg Gorbaniuk (KUL)  | Body and Mind: Comparative research on mentalistic conceptualizations in Poland and China
    • 19:00 kolacja
  • 20:00 Wieczorny spacer do Kazimierza Dolnego


Czwartek, 5 września 2019

sesja #2

  • 09:00  |  dr Grzegorz Polak  (UMCS)  |  Umysł, poznanie i świadomość w buddyzmie pierwotnym i Chan – ujęcie z perspektywy kognitywistycznej  |  Mind, Cognition and Consciousness in early Buddhism and Chan – A Cognitive Science Perspective
    • 10:00 kawa
  • 10:15  |  prof. Gang Chen (Huazong University of Science and Technology) – Taoist Philosophy of Mind
  • 11:30  |  dr hab. Tomasz Stefaniuk (UMCS) |  Językowe uwarunkowania zjawisk umysłowych na przykładzie klasycznego języka arabskiego
    • 13:00 obiad

sesja #3

  • 14:45 |  prof. Zbigniew Wróblewski, prof. Arkadiusz Gut, dr Mariusz Wołonciej, dr Michał Wilczewski, dr Andrzej Zykubek  |  Kulturowe uwarunkowania poznania społecznego: o uczeniu się kulturowym i adaptacjach poznawczych. Badania polskich misjonarzy w środowisku międzykulturowym z wykorzystaniem metod narratywnych i focusowych
    • 16:15 kawa
  • 16:30  |  dr Marcin Lisiecki (UMK) | Światopoglądowe treści w kulturze i języku japońskim na przykładzie Kojik
  • 17:30 |  dr Anna Dutkowska  |  Anthropomorphism – a cognitive error or adaptation?
    • 20:00 Kolacja


Piątek, 6 września 2019

sesja #4 studencko-doktorancka

  • 09:30 |  Kamil Aftyka  |  Między kognitywistycznym naturalizmem a subiektywizmem. O pojęciu środowiska (Umwelt) i doświadczeniu pojmowania
  • 09:55  |  Qin Boyao | Feuerbach’s criticism of Christian Mind-Body Views
  • 10:20  |  Wang Minghui | Are There Laws In Psychology
  • 10:45  |  Huang Xuanqin | Mind-body token identity theory from the perspective of nominalism
    • 11:10 kawa
  • 11:25  |  Wu JingshuangMill’s analogy argument of other minds
  • 11:50  |  Yu Zhihao | Cloning should not be considered as simple replication of DNA donor
  • 12:15  |  Li Xiang | Could form system generate meaning?
  • 12:40  |  Cheng RanIncompleteness : The Challenge to Computationalism
    • 13:15 obiad

sesja #5 studencko-doktorancka

  • 15:00  |  Fabio SqueoThe transhuman: automatic perspectives of freedom. Emotional robots?
  • 15:25  |  Robert Mirski | Emotion and the acquisition of folk psychology: An interactivist perspective
    • 15:50 kawa
  • 16:05  |  Ania Głowik | Język – kultura czy ewolucja?
  • 16:30  |  Edgar Filip Różycki | Preferencje czasowe w kontekście zdolności poznawczych
  • 16:55  |  Szymon Górski  |  Kognitywna batalia o użytkownika
  • 17:20  |  Anastazja Szuła  |  Multimodalny język twitterowiczów
  • 17:55  |  Albert ŁukasikMózg w różnych zakątkach świata: neuronalne różnice kulturowe
    • 19:00 kolacja
  • 20:00 Wieczorny spacer do Kazimierza Dolnego


Sobota, 7 września 2019

  • 09:30  |  dr Mateusz Kusio (Oxford University)  |  Metafory biblijne w perspektywie teorii Lakoffa i Johnsona  |  Biblical metaphors from the perspective of Lakoff and Johnson’s theory

sesja #6 studencko-doktorancka

  • 10:30  |  Paulina Zarębska  |  Taniec a kultura
  • 10:55  |  Mira Zyśko  |  Rola lateralizacji mózgu w ewolucji kulturowej człowieka
    • 11:20 kawa
  • 11:35   |  Katarzyna Marczewska  |  Zło a wiedza. Epistemiczny efekt efektu ubocznego w języku polskim
  • 12:00  |  Michał Bachanek | Neuronalne podstawy poczucia wolnej woli
  • 12:25  |  Mateusz Chról | Od rozszerzonego umysłu do rozszerzonej jaźni – kultura jako fenotyp rozszerzony
  • 12:50  |  Marzena Fornal  |  Przyczynowość odgórna w kontekście emergencji psychofizycznej
    • 13:20 obiad
  • 14:00 Zakończenie III Letniej Szkoły Kognitywistyki


Ideę przewodnią III Letniej Szkoły Kognitywistyki

można usytuować w ramach sporu filozoficznego dotyczącego pytania, w jakim stopniu zdolności poznawcze są uniwersalne i wrodzone, a w jakim językowo i kulturowo zależne. Innymi słowy, problematyka tegorocznych warsztatów wchodzi w przestrzeń badań porównawczych, które obejmują wielowarstwowe porównanie różnych systemów poznawczych, kształtowanych w obrębie odmiennych systemów językowych, filozoficznych i kulturowych.

Mówiąc bardziej technicznie, jest to próba określenia, w jakim zakresie nasze zdolności kognitywne obejmujące konstruowanie osoby jako bytu psychologicznego, zajmowanie kognitywnych perspektyw, użycie pojęć mentalnych, wzniesienie intencjonalne, odczytywanie własnych stanów mentalnych, podawanie racji działania przez odwołanie do intencji, zamiarów, przekonań są kulturowo i językowo zależne, a w jakiej mierze są uniwersalne i nieczułe na czynniki środowiskowe (w tym język i kulturę).

Umysł w kulturze

Niewątpliwie prowadzenie takich badań współcześnie wymaga co najmniej uwzględnienia badań komparatystycznych (międzykulturowych, rozwojowych, międzygatunkowych), prowadzonych w psychologii, socjologii i antropologii kulturowej. Następnie konieczne jest podjęcie wysiłku budowania takiego dyskursu w filozofii, który mieści w sobie metodologiczne i treściowe odnoszenie się do badań empirycznych.

Dlatego też do udziału w wykładach i warsztatach zaprosiliśmy specjalistów w zakresie kognitywnych badań lingwistycznych i międzykulturowych.

W III Letniej Szkole Kognitywistyki udział zapowiedzieli:

Prof. dr hab. Joanna Jurewicz (UW)

Dr hab. Tomasz Stefaniuk (UMCS)

Dr Grzegorz Polak  (UMCS)

Dr Marcin Lisiecki (UMK)

Dr Mateusz Kusio (Oxford University)

Dr hab. Arkadiusz Gut, prof. nadz. KUL (KUL)

Dłonie z El Castillo

Przedstawione na plakacie III Letniej Szkoły Kognitywistyki prehistoryczne malunki w jaskini El Castillo w północnej Hiszpanii mają co najmniej 40,8 tys. lat. Jest to bodajże najstarszy przykład tego typu sztuki jaskiniowej w Europie. Datowanie wykazało, że są co najmniej o 4 tys. lat starsze od malowideł z Abri Castanet we Francji, które mają około 37 tys. lat.

„Dłonie z El Castillo” pozwalają na wyciągnięcie wniosku, że współcześni ludzie dotarli tutaj już z umiejętnością malowania, jako częścią ich aktywności kulturowej. Być może jednak było tak, że to właśnie na terenie dzisiejszej Hiszpanii nasi przodkowie wynaleźli tę aktywność i formę ekspresji zaraz po przybyciu do Europy. Tego typu śladów nie odnajdujemy bowiem na kontynencie afrykańskim.

Nie można też wykluczyć, co jest chyba najbardziej pasjonujące, że jest to sztuka istot przedludzkich, czyli neandertalczyków…

A. W. G. Pike, D. L. Hoffmann, M. García-Diez, P. B. Pettitt, J. Alcolea, R. De Balbín, C. González-Sainz, C. de las Heras, J. A. Lasheras, R. Montes, J. Zilhão, U-series dating of Palaeolithic Art in 11 Caves in Spain, Science, Vol. 336 no. 6087 pp. 1409-1413, DOI: 10.1126/science.1219957

II Letnia Szkoła Kognitywistyki

wrz.
8
śr.
2021
Umysł emocjonalny. Wprowadzenie do problematyki V Letniej Szkoły Kognitywistyki – prof. dr hab. Marek Hetmański, dr hab. Zbigniew Wróblewski, prof. KUL
wrz. 8@15:00 – 15:30
Czym są emocje? Analiza pojęcia w kontekście wybranych rozwiązań esencjalistycznych – dr hab. Andrzej Dąbrowski, prof. UP
wrz. 8@15:30 – 16:30

Wielu teoretyków emocji – głównie filozofów, ale nie tylko – uważa, że emocje są takimi zjawiskami, które mają swoją ukrytą naturę, istotę, czyli coś, co sprawia, że emocja jest emocją. Nie ma jednak zgody co do tego, czym ona jest. Dla jednych istotę emocji stanowi najbardziej osobiste, subiektywne odczucie, dla innych zmiany fizjologiczno-cielesne, a jeszcze dla innych szybko zachodzące procesy neuronalne pod czaszką lub po prostu myśli (percepcje, przekonania), czasami połączone z ewaluacją napotykanych zjawisk w otoczeniu. Paul Griffiths ożywił tę debatę pisząc książkę pod prowokacyjnie brzmiącym tytułem „What emotions really are” (1997). Twierdzi tam, że emocje nie stanowią rodzaju naturalnego, ale podpadają pod trzy istotnie odmienne podtypy: ewolucyjnie prymitywne programy afektywne, emocje złożone poznawczo i wyparte działanie. W swoim wystąpieniu najpierw pokażę, w jaki sposób argumentowano za istotą emocji i dlaczego ta argumentacja ma bardzo słabą moc przekonywania. Następnie wskażę na poważną złożoność i różnorodność emocji. Ostatecznie będę argumentować, że nie da się w emocjach odnaleźć czegoś, co jest dla nich wszystkich wspólne a zarazem podstawowe (co tworzy ich istotę), i że są one wieloskładnikowymi i wysoce plastycznymi zjawiskami.

Andrzej Dąbrowski

Rola emocji w poznaniu moralnym – dr hab. Artur Szutta, prof. UG
wrz. 8@16:30 – 17:30

Wielu autorów zajmujących się badaniami empirycznymi w ramach psychologii moralności przyjmuje stanowisko, że nasze emocje moralne stanowią rezultat działania mechanizmów heurystycznych. Jako takie emocje okazują się mieć małą (albo wręcz żadną) wartość poznawczą. Można jednak na emocje spojrzeć inaczej, ujmując je w kategoriach qualiów wartości, które odgrywają istotną rolę w percepcji moralnej. Na rzecz takiego rozumienia emocji postaram się argumentować.

 

Artur Szutta

Emocje w polskim języku migowym: perspektywa językoznawcza i antropologiczna – dr Magdalena Dunaj
wrz. 8@17:30 – 18:30

Na przykładzie danych pochodzących z Korpusowego Słownika Polskiego Języka Migowego przedstawiona zostanie analiza jednostek leksykalnych wyrażających uczucia. Punktem wyjścia analizy jest ikoniczność, podstawowy dla języków migowych środek językowy, rozumiany jako relacja podobieństwa między mentalnymi modelami przedstawienia i obiektu przedstawianego. W językach migowych można wyróżnić szereg typów ikoniczności, m.in.:

  • fizyczny obiekt jest reprezentowany przez samego siebie (wskazywanie)
  • kształt artykultarora (np. ręki) przedstawia kształt obiektu odniesienia
  • ruch artykulatora (np. ręki) reprezentuje ruch obiektu odniesienia
  • reprezentowanie części ciała
  • reprezentowanie kształtu obiektu odniesienia za pomocą kształtu ścieżki, jaką
  • wyznacza poruszający się artykulator
  • lokalizacja w przestrzeni migowej odpowiadająca lokalizacji w przestrzeni mentalnej
  • reprezentowanie rozmiaru obiektu odniesienia poprzez rozmiar tego co artykułowane

Pomocna w zrozumieniu tego, w jaki sposób za pomocą „konkretnych” reprezentacji ikonicznych możliwe jest wyrażanie abstrakcyjnych treści (jak emocje) w językach migowych, będzie koncepcja podwójnego mapowania S. Taub, zgodnie z którą przynajmniej część znaków migowych motywowana jest zarówno ikonicznie jak i metaforycznie.
Analiza jednostek leksykalnych stanowi wstęp do dalszych rozważań o charakterze antropologicznym. Kategoria ucieleśnienia posłuży próbie rekonstrukcji tego, czym są emocje w kulturze Głuchych. Jakie strategie uzewnętrzniania uczuć i metody radzenia sobie z nimi są właściwe dla społeczności Głuchych? Jeśli, jak uważa Nancy Scheper-Hughes, emocje są dyskursem, są konstruowane i wytwarzane w języku, to jak czują i co czują Głusi?

 

Bibliografia (wybrana):

Joanna Łacheta, Małgorzata Czajkowska-Kisil, Jadwiga Linde-Usiekniewicz, Paweł Rutkowski (red.), 2016, Korpusowy słownik polskiego języka migowego, Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, ISBN: 978-83-64111-49-5 (publikacja online).

Sarah Taub, 2001, Language from the Body. Iconicity and Metaphor in American Sign Language, Cambridge: Cambridge University Press

Anna Wierzbicka, 1999, Emocje. Język i „skrypty kulturowe”, [w:] tejże, Język – umysł – kultura, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Małgorzata Rajtar, Justyna Starczuk, 2012, Emocje w kulturze, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego

Magdalena Dunaj

wrz.
9
czw.
2021
Emocje i uczucia pacjentów z trudnościami psychicznymi – dr hab. Tomasz Kruszewski, prof. UMK
wrz. 9@09:00 – 10:00

Moja ponad dwudziestoletnia praktyka w pracy z osobami przejawiającymi trudności psychiczne i cierpiącymi na choroby psychiczne pokazuje mi, jak kluczowe znaczenie dla zdrowia i homeostazy ma zrozumienie własnych emocji i emocji osób w bliższym i dalszym otoczeniu pacjentów. Do gabinetu psychoterapii poznawczo-behawioralnej trafiają najczęściej pacjenci z zaburzeniami nastroju, zarówno labilnością emocjonalną, jak i nastrojem obniżonym, ponadto cierpiący na zaburzenia lękowo i borykający się z fobiami. W opiece ambulatoryjnej mam też do czynienia z pacjentami ze zdiagnozowaną schizofrenią, chorobą afektywną dwubiegunową i stresem pourazowym. Pomimo zróżnicowanych przekonań kluczowych i dysfunkcyjnych założeń osiową emocją jest zwykle lęk, który warunkuje określone postawy i treści poznawcze. Podczas gościnnego wykładu będę mówił o jego etiologii, przejawach i technikach ograniczania afektów.

Tomasz Kruszewski

Mózgowe korelaty reakcji mimicznych- od zarażania ruchowego do empatii – dr hab. Krystyna Rymarczyk
wrz. 9@10:00 – 11:00

Reakcje mimiczne (ang. facial mimicry) to występujące mimowolnie, automatyczne ruchy mięśni twarzy, powstające w wyniku naśladowania ekspresji mimicznych innych. Tak przykład uśmiech zazwyczaj odwzajemniamy uśmiechem. Jedno z istotnych pytań odnoszących się do zjawiska emocjonalnych reakcji mimicznych dotyczy mechanizmu ich powstawania. Hipoteza tzw. mimicznego sprzężenia zwrotnego (ang. facial feedback hypothesis), zaproponowana ponad sto lat temu przez Theodora Lippsa zakłada, że reakcje mimiczne powstają dwuetapowo. Jako pierwsze zachodzi naśladowanie ruchowe obserwowanej ekspresji mimicznej, a następnie w wyniku sprzężenia zwrotnego – aktywacja stanu emocjonalnego korespondującego ze spostrzeganą emocją. W trakcie wykładu, w oparciu o wyniki badań własnych z wykorzystaniem jednoczesnej rejestracji sygnału EMG i sygnału BOLD, odpowiemy na pytanie czy emocjonalne reakcje mimiczne są wynikiem wyłącznie ruchowego naśladowania, czy też powstają w wyniku ruchowego i emocjonalnego zarażania oraz czy sieć struktur mózgowych zaliczanych do tzw. Systemu Neuronów Lustrzanych (ang. mirror neuron system, MNS) stanowi mózgowe podłoże automatycznych rekacji mimicznych.

Krystyna Rymarczyk

Przetwarzanie afektywne w sztucznej inteligencji – dr Mirek Sopek
wrz. 9@11:15 – 12:15

Wykład wprowadzi słuchaczy w dziedzinę zwaną „Affective computing” (Przetwarzanie Afektywne), zapoczątkowaną przez amerykańską uczoną Rosalind Picard. Odwołując się do teorii emocji omówi zarówno idee skonstruowania algorytmów i komputerów, które byłyby zdolne do ekspresji emocji jak i systemów reagujących na stany emocjonalne człowieka. Następnie przedstawi sposoby w jaki przetwarzanie afektywne może udoskonalić współczesne rozwiązania sztucznej inteligencji. Wykład zakończy omówienie praktycznych zastosowań tej dziedziny, korzyści i zagrożenia z niej wypływające.

Mirosław Sopek

Ewolucyjne teorie emocji. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość – dr Marcin Rządeczka
wrz. 9@15:00 – 15:45

Książka Karola Darwina z 1872 roku zatytułowana „O wyrazie uczuć u człowieka i zwierząt” oraz zawarta w niej teza o powszechności emocji w świecie zwierząt położyły podwaliny pod XX-wieczne ewolucyjne ujęcia emocji. Zdaniem Darwina większość ssaków, a z dużym prawdopodobieństwem również wiele innych kręgowców, wykorzystuje emocje podobnie jak ludzie.

Musiało minąć jednak kolejne 40 lat by Robert Yerkes i Donald Dodson sformułowali pierwszą ewolucyjną teorię emocji (tzw. teorię pobudzenia opartą na prawie Yerkesa-Dodsona), która podkreślała istotność emocji dla procesów decyzyjnych i komunikacji niewerbalnej.

Kolejnym kamieniem milowym była niewątpliwie teoria Jamesa-Langego, która sprzeciwiała się klasycznej koncepcji odgórnego przetwarzania emocjonalnego. Mimo wielu ograniczeń i braku zadowalających dowodów empirycznych pozostaje ona dzisiaj wciąż jedną z najszerzej dyskutowanych teorii emocji.

Na kolejnych miejscach znajdują się teorie Cannon-Barda i obiecująca dwuczynnikowa teoria Schachtera-Singera. Teorie te istotnie oddziałały na pewne współczesne koncepcje, w tym szeroko analizowaną teorię markerów somatycznych Antonio Damasio.

Przyszłość ewolucyjnych teorii emocji wiązać może się jednak z rozwojem psychopatologii ewolucyjnej i neuroimmunologii. Obie dyscypliny odkrywają złożoność związków pomiędzy układem odpornościowym a osobniczym rozwojem układu nerwowego i neurohomeostazą.

Psychopatologia ewolucyjna sugeruje nowatorskie interpretacje pewnych zaburzeń psychicznych, które zawierają m.in. silny komponent dysfunkcji emocjonalnej, w tym zaburzeń ze spektrum autyzmu i zaburzeń ze spektrum schizofrenii, które w perspektywie ewolucyjnej mogą utrzymywać się w populacji ze względu na ich związek ze strategiami rozrodczymi.

Referat został pomyślany jako skromna próba częściowego wypełnienia teoretycznej próżni oparta na analizie struktury zachowań emocjonalnych i ich roli w podejmowaniu decyzji w świetle stosunkowo nowej koncepcji behawioralnego układu odpornościowego. Teoria ta wraz z kilkoma hipotezami pomocniczymi oferuje interesujące ewolucyjne ujęcie pewnych zachowań emocjonalnych, a w szczególności obrzydzenia i strachu, które posłużyć może za punkt wyjścia rozważań nad ogólną architektoniką emocji.

Marcin Rządeczka

Dlaczego emocje nie są reaktywne? Emocja konstruowana, umysł interoceptywny i energetyczny budżet ciała – dr Tomasz Komendziński
wrz. 9@15:45 – 16:30

W przeciągu ostatnich pięciu lat skokowo wzrosło zainteresowanie oraz naukowa ewidencja dla badań nad interocepcją. Ma to odbicie nie tylko w publikacjach dotyczących samej interocepcji, ale również umysłu interecoptywnego (Tsakiris) czy wprost interocetywnego systemu nerwowego (Damasio). Integracja interocepcji, eksterocepcji i propriocepcji oraz regulacja powiązana z predykcyjnym wymiarem umysłu interoceptywnego (budowanie emocji, które wymagają pojęć, ale również intencjonalności kolektywnej oraz allostazy jako dynamicznej regulacji) rozgrywa się między obwodowym i ośrodkowym układem nerwowym z ważną rolą wielu struktur mózgu (zwłaszcza kory wyspy) oraz sieci neuronalnych, ale także narządów obwodowych (Khalsa, Critchley). Myślimy nie tylko poprzez myśli innych, ale także poprzez emocje innych. To pokazuje powiązanie interocepcji z teorią umysłu, mindreadingiem (Catmur) oraz otwiera szeroki obszar dyskusji od tego co indywidualne do tego co społeczne (Friston). Emocja konstruowana (Barrett) wpisuje się w ten obszar, a dodatkowo ukazuje swoją wrażliwość co do płci oraz w odniesieniu do tego co kulturowe. Znaczący wzrost zainteresowania interocepcją można również pokazać jako wyraźną zmianę w mówieniu o ucieleśnieniu, przejście od opisu w terminologii eksteroceptywnej do interoceptywnej. Interesujące jest przy tym, czy taka perspektywa wygeneruje nowe problemy zgodnie z propagowanym programem 4 E. Interesująca jest również dyskusja problematyki emocji w perspektywie umysłu interoceptywnego w odniesieniu do różnych technik medytacji (Khalsa).

Tomasz Komendziński

Bakterie, mózg i emocje – dr Andrzej Zykubek
wrz. 9@16:45 – 17:15

Ten dość lakoniczny tytuł wykładu sprowadzić można do pytania czy, a jeśli tak, to jak bakterie kształtują procesy neurologiczne i nasze poznanie, czy wpływają na ontogenezę człowieka, jego relacje społeczne i ew. zachowania patologiczne, a w konsekwencji czy mikrobom wpływa na nasz umysł i emocje.

Okazuje się bowiem, że ciało człowieka składa się nie tylko z „komórek ludzkich”, będących efektem procesów ontogenezy. Ludzie dzielą swoje ciała z około 10 bilionami mikroorganizmów, zwanych mikrobiomem. W jelicie ludzkim znajduje się wielogatunkowy i dynamiczny biosystem drobnoustrojów, składający się z około 1 kg bakterii. Ewolucyjne wytworzenie się tak złożonej mikroflory jelitowej ssaków odegrało ważną rolę w umożliwieniu rozwoju mózgu i być może wyrafinowanych interakcji społecznych.

Komórek mikrobiomu jest więcej niż komórek ludzkich, a zasoby genetyczne naszego mikrobiomu są około 100 razy większe od potencjału genetycznego komórek Homo sapiens. Ekspresja tych genów może m.in. prowadzić do wytwarzania niezliczonych związków neuroaktywnych. I właśnie w tym sensie mikrobiom jelitowy jest częścią nieświadomego systemu regulującego zachowanie.

Ostatnie badania wskazują, że te drobnoustroje mają duży wpływ na funkcje poznawcze i podstawowe wzorce zachowań, takie jak interakcje społeczne i zarządzanie stresem. Pod nieobecność drobnoustrojów podstawowa neurochemia Homo sapiens wydaje się być mocno upośledzona. Do tej pory zdecydowana większość badań nad relacjami między drobnoustrojami i ludźmi dotyczyła przed wszystkich aspektów metabolicznych tychże interakcji. W wykładzie będę bronił tezy, że bakterie w wieloraki sposób poprzez wpływ na naszą embriogenezę, nasze procesy neurologiczne i poznanie wpływają i kształtują nasze emocje.

Mikroby, umysł i emocje. Zapraszam.

Andrzej Zykubek

Czy zwierzęta mogą się dziwić? – dr Anna Dutkowska
wrz. 9@17:15 – 17:45

Donald Davidson rozważając problem racjonalności zwierząt zwraca uwagę na rolę zdziwienia (surprise), jako kryterium posiadania przekonań. Zauważa, że: “Clearly enough I could not be surprised (though I could be startled) if I did not have beliefs in the first place. […] Surprise requires that I be aware of a contrast between what I did believe and what I come to believe.” Davidson mówi o zdziwieniu, które możliwe jest jedynie, gdy dysponuje się przekonaniami i występuje element świadomości zmiany przekonania (i powstania nowego przekonania) do której doszło po konkretnym doświadczeniu. Odróżnia tym samym bycie zaskoczonym (startled) od zdziwienia, które wg Autora możliwe jest jedynie u ludzi (Davidson 1982). W przedstawionym referacie zostanie podjęta próba odpowiedzi na pytanie, czy postawiona przez Davidsona teza znajduje swoje uzasadnienie w badaniach nauk porównawczych nad zdolnościami umysłowymi gatunków innych niż ludzki.

Anna Dutkowska

Emocje zwierząt – ucieleśnienie a spór o antropomorfizm – dr Maja Białek
wrz. 9@17:45 – 18:15

Antropomorfizowanie zwierząt, interpretowanie ich zachowań z pomocą typowo ludzkich kategorii, w tym przypisywanie im emocji, do niedawna było powszechnie uznawane za najgorszy błąd, którego można się dopuścić, gdy bada się zwierzęta pozaludzkie. Coraz więcej odkryć i argumentów wskazuje jednak, że prosty “anty-antropomorfizm” również jest metodologicznie naiwny i wcale nie sprzyja zrozumieniu świata zwierząt (w tym ludzi).  Jak zatem badać emocje zwierząt, nie popadając w żadną z dwóch skrajności? W ramach warsztatów zaprezentuję możliwości teoretyczne oferowane przez ucieleśnione i predykcyjne koncepcje emocji. W podejściu ucieleśnionym twierdzi się, że ciało odgrywa nie tylko ważną (co oczywiste), ale konstytutywną rolę zarówno w doznawaniu, jak i w rozumieniu emocji. Interocepcja, czyli zmysł  oferujący wiedzę na temat kondycji organizmu i pracy jego organów wewnętrznych, to nie tylko podstawa emocjonalnego doświadczenia, ale również filtr, który modyfikuje wszelkie inne procesy poznawcze i nadaje wagę oraz egocentryczne znaczenie bodźcom i predykcjom. Emocje są w tym ujęciu nie tylko podstawowym, prostym, cielesnym procesem, który z  kognitywistycznego i neurobiologicznego punktu widzenia może przebiegać w dużym stopniu tak samo u ludzi i u innych zwierząt, ale stanowią też klucz do zrozumienia działania całego systemu poznawczego.

Maja Białek

W objęciach biofilii. Emocjonalny komponent percepcji środowiska przyrodniczego – dr hab. Zbigniew Wróblewski, prof KUL, Anna Głowik
wrz. 9@18:15 – 18:45

Hipoteza biofilii, sformułowana przez Ericha Fromma (1973) oraz spopularyzowana przez E. O. Wilsona (1984), przedstawia wyjaśnienie postawy pozytywnie waloryzującej różne aspekty relacji człowieka do środowiska przyrodniczego. W ramach tej hipotezy zostaną zinterpretowane wyniki badań empirycznych przeprowadzonych z użyciem metod narracyjnych w trzech grupach badawczych zróżnicowanych pod względem obszaru i intensywności kontaktu respondentów ze środowiskiem przyrodniczym. Kluczowym elementem analiz będzie charakterystyka komponentu emocjonalnego w percepcji środowiska.

 

Wilson, E.O. Biophilia, Cambridge, Ma.: Harvard University Press, 1984 Kellert, S.R. and Wilson, E.O. (eds.) The Biophilia Hypothesis. Washington, D.C.: Island Press, 1993

 

Zbigniew Wróblewski

Anna Głowik

wrz.
10
pt.
2021
Interaktywistyczny model emocji a rozwój kulturowych zdolności poznawczo-społecznych – Robert Mirski
wrz. 10@03:50 – 04:15

Referat przedstawia skrót teorii emocji, która jest częścią modelu umysłu zaproponowanego przez Mark Bickharda o nazwie interaktywizm, oraz eksploruje jej możliwości jakie teoria ta daje w badaniach nad rozwojem społeczno-poznawczym człowieka. Prezentacja będzie skupiała się na kwestii tego, w jaki sposób model interaktywistyczny wyjaśnia cztery podstawowe aspekty emocjonalności człowieka: (1) ewaluacyjny, (2) motywacyjny i fizjologiczny, (3) poznawczy, (4) fenomenalny (uczuciowy). Przedstawię również zakres porównań i krytyki innych modeli emocji, takich jak appraisal theory, affective neuroscience Pankseppa, czy teoria społecznych emocji Briana Parkinsona. Referat zakończy prezentacja projektu wstępnego eksperymentu empirycznego zbudowanego na interaktywistycznej teorii emocji.

Robert Mirski

Aleksytymia jako zjawisko wielowymiarowe – Zuzanna Reszka
wrz. 10@09:00 – 10:00

Aleksytymia została opisana w roku 1972 przez Petera Sifneosa. Osoby cierpiące na to zaburzenie cechują się trudnościami w identyfikowaniu i nazywaniu własnych emocji, słabym wglądem w afektywny komponent osobowości, ograniczoną umiejętnością fantazjowania oraz empatyzowania. Zaburzona zostaje również zdolność regulowania emocji, co w efekcie powoduje, że osoby aleksytymiczne stosują dezadaptacyjne strategie kontroli emocji, takie jak tłumienie emocji, występujące również u chorych na depresję. Aleksytymicy mają tendencję do przypisywania zmian fizjologicznych wywołanych przez emocje czynnikom zewnętrznym. Nie są w stanie kategoryzować wrażeń cielesnych na somatyczne i afektywne. Prezentacja ma na celu przybliżenie tego zaburzenia ze strony neuropsychologicznej, poprzez ukazanie mechanizmów zachodzących w mózgu oraz zmian w strukturach neuronalnych osób z grupy klinicznej. Ponadto przedstawiony zostanie związek pomiędzy aleksytymią a depresją, samobójstwami oraz agresją. Omówione zostaną również przyszłe kierunki badań nad aleksytymią.

Zuzanna Reszka

Emocja, uczucie, afekt, nastrój, stan emocjonalny. Pojęcia różne czy tożsame? – Krystian Macheta
wrz. 10@09:50 – 10:15

Badacze emocji zdają się być zgodni, że emocja jest konstruktem który ciężko precyzyjnie zdefiniować (Frijda, 1988; Gasiul, 2007; Mulligan, Scherer, 2012). Jednakże, w literaturze pojawiają się również inne, zbliżone do emocji, konstrukty teoretyczne jak m.in. afekt, nastrój, uczucie czy stan emocjonalny. Wskazania precyzyjnych granic pomiędzy wymienionymi pojęciami a emocją nie ułatwia praktyka używania niekiedy tych określeń jako synonimicznych do pojęcia „emocja”; co powinno zostać zaprzestane (Sander, 2013). Niestety, sytuacja ta – mimo podkreślenia jej występowania w literaturze (np. Quigley, Lindquist, Feldman-Barrett, 2014) – wciąż nie doprowadziła ani do ustalenia konsensusu w definiowaniu emocji ani do wskazania wyraźnych granic pomiędzy „emocją” a terminami pokrewnymi. Być może dzieje się tak ponieważ emocji i konstruktów pokrewnych po prostu nie da się zmierzyć obiektywnie i w ich przypadku dochodzi do „złudzenia obiektywizmu” (Wierzbicka, 1999). Niemniej jednak, wyznaczenie wyraźnych granic dla pojęcia powinno być absolutną podstawą dla tworzenia klasyfikacji czy teorii naukowej (Jasielska, 2013).

Zatem poszukiwanie możliwie najbardziej precyzyjnych operacjonalizacji dla wskazanych konstruktów powinno stanowić podstawę dalszych badań naukowych, albowiem bez nich można by poddać w wątpliwość możliwość rzeczywistego rozwoju teorii emocji, w tym m.in. klasyfikacji emocji (Macheta, Gorbaniuk, 2020). Biorąc pod uwagę powyższe podstawy teoretyczne, celem głównym omawianej prezentacji jest wskazanie elementów wspólnych oraz rozłącznych dla emocji oraz terminów jej pokrewnych podejmując się próby określenia granic pomiędzy definicją emocji a definicjami takich terminów jak m.in. afekt czy stan emocjonalny.

 

Literatura cytowana

Frijda, N. H. (1988). The laws of emotion. American Psychologist, 43(5), 349–358. https://doi.org/10.1037/0003-066X.43.5.349

Gasiul, H. (2007). Teorie emocji i motywacji. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Jasielska, A. (2013). Charakterystyka i konsekwencje potocznego rozumienia emocji. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Macheta, K., Gorbaniuk, O. (2020). The Lexical Approach to the Taxonomy of Emotions. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin-Polonia, 33(3), 21–32. https://doi.org/10.17951/j.2020.33.3.21-32

Mulligan, K., Scherer, K. R. (2012). Toward a working definition of emotion. Emotion Review, 4(4), 345–357. https://doi.org/10.1177/1754073912445818

Quigley, K. S., Lindquist, K. A., Feldman-Barrett, L. (2014). Inducing and Measuring Emotion and Affect: Tips, Tricks, and Secrets. W: H. Reis, C. Judd (red.), Handbook of Research Methods in Social and Personality Psychology (s. 220–252). Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511996481.014

Sander, D. (2013). Models of emotion: The affective neuroscience approach. W: J. L. Armony, P. Vuilleumier (red.), The Cambridge Handbook of Human Affective Neuroscience (s. 5–53). Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511843716.003

Wierzbicka, A. (1999). Emotions Across Languages and Cultures: Diversity and Universals. Cambridge: Cambridge University Press.

 

Krystian Macheta

Emocje nadają znaczenie – Olgierd Borowiecki
wrz. 10@10:15 – 10:40

W tej teoretycznej pracy omówiony zostanie sposób percypowania rzeczywistości w enaktywnym/ekologicznym kontekście (Chemero & Turvey, 2007; Gibson, 2014). Zgodnie z tym nurtem każdy organizm jest w ciągłej, zwrotnej interakcji ze swoim otoczeniem, tworząc system organizm-otoczenie (Bruineberg i wsp., 2018; Odling-Smee i wsp., 2013; Laland i wsp., 2015). Z uwagi na filogenetyczne i ontogenetyczne różnice między organizmami, każdy system posiada unikalną, subiektywną perspektywę na rzeczywistość (Lewontin, 2001). Innymi słowy, organizmy rozszerzają swój fenotyp na otoczenie (Dawkins, 1982), tworząc unikalny dla siebie system który zamieszkują; subiektywna percepcja rzeczywistości jest dla organizmów ich rzeczywistością (Friston, 2011). Perspektywa ekologiczno/enaktywna jest jednak niewystarczająca do opisania bardziej zaawansowanych filogenetycznie organizmów, w szczególności H.sapiens. Jest ona jednak spójna z reprezentacjonalistycznymi, czy ogólniej, filozoficznymi stanowiskami: m.in. światem fenomenalnym Kanta (Baz, 2020), umweltem Uexkülla (Chien, 2006), egzystencjalizmem Nietzschego (Magnus, 1978), fenomenologią Heideggera (McConnell-Henry i wsp., 2009), światem potencjałów Binswangera (Binswanger and Angel, 1958), czy epistemologią genetyczną Piageta (Kitchener, 1986; Piaget, 1971). Zaawansowane filogenetycznie organizmy wydają się nadawać znaczenie percypowanym bodźcom za pomocą struktur wiedzy inkorporujących pragnienia, intencje oraz cele (Pacherie, 2008). Przyjmowanie oraz modyfikowanie aktywnych struktur wiedzy ma bezpośredni związek z emocjami, w szczególności z układem dopaminergicznym który niekoniecznie mediuje motywację do zdobycia nagrody w zasięgu percepcji (np. jedzenia) per se, a raczej motywację do zdobycia informacji, która często jest bardziej cenna od nagrody samej w sobie (Kamiński, 2018). System dopaminergiczny pośredniczy więc w nadawaniu znaczenia, łącząc subiektywne znaczenie z emocjami.

Olgierd Borowiecki

Depresja po chińsku – Mateusz Chról
wrz. 10@11:25 – 23:50

Celem prezentacji jest przedstawienie specyfiki zaburzeń depresyjnych w perspektywie kultury i społeczeństwa chińskiego. Depresja jest zaburzeniem o globalnym zasięgu, na całym świecie choruje na nią aż 264 miliony ludzi. Według WHO zaburzenie to jest jedną z wiodących przyczyn niepełnosprawności na świecie. Pomimo tego, że w Chinach na depresję cierpi aż 54 miliony osób, to udział chorych w populacji ogólnej (4,2%) jest stosunkowo niski w porównaniu z mieszkańcami USA (5,9%) czy chociażby Polski (5,1%). W związku z tym badacze zastanawiają się nad przyczyną takiego stanu rzeczy. Jedną z nich może być stygmatyzacja chorób psychicznych obecna w Chinach, która sprawia, że osoby potencjalnie chore na depresję rzadko poszukują pomocy i rzadko ją otrzymują. Istotnym czynnikiem jest także specyficzny dla kultury chińskiej idiom dystresu – shenjing shuairuo (神经衰弱), czyli neurastenia; jednostka chorobowa depresji jest zaś mniej znana i rzadziej diagnozowana. Idiomami dystresu nazywamy kulturowe wzorce komunikacji, przez które cierpienie psychiczne jest wyrażane w sposób zrozumiały oraz akceptowalny. W badaniach empirycznych wykazano, że biali studenci amerykańskiego college’u w komunikowaniu depresji zwracają uwagę na czynniki egzystencjalne, poznawcze oraz emocjonalne, natomiast chińscy – na stany cielesne. W chińskiej kulturze mamy do czynienia zjawiskiem somatyzacji, czyli ekspresji cierpienia emocjonalnego w odniesieniu do stanów cielesnych. Z kolei w krajach zachodnich proste pobudzenia afektywne są psychologizowane bądź emocjonalizowane. Omawiane powyżej fenomeny ilustrują sposób, w jaki normy socjokulturowe regulują przeżywanie oraz manifestowanie emocji. W związku z tym można śmiało stwierdzić, że zarówno chińska somatyzacja, jak i zachodnia psychologizacja są uwarunkowane kulturowo. Oprócz tego z poprowadzonego wywodu płyną bardziej ogólne wnioski co do natury chorób psychicznych, statusu diagnozy psychiatrycznej i obowiązywalności dyskursu psychiatrycznego.

 

Mateusz Chról

Nadepnęłam na minę dźwiękową… – jako emocja – Dominika Kopańska
wrz. 10@11:25 – 23:50
Muzyka jako narzędzie samopoznania i regulacji emocji – Anna Zych
wrz. 10@11:50 – 12:15

W wystąpieniu przedstawię teorie wyjaśniające mechanizmy oddziaływania muzyki na emocje. Omówię podstawowe problemy tych teorii emocji, które są często wykorzystywane w filozofii muzyki, a także przybliżę badania i teorie psychologiczne próbujące wyjaśnić charakter relacji zachodzących między emocjami i sztuką dźwięków. Opowiem także o trudnościach i konsekwencjach związanych z próbą interdyscyplinarnego ujęcia tego zagadnienia i włączenia wyników badań psychologicznych w rozważania z zakresu filozofii muzyki, semiotyki muzycznej i muzykologii.

Anna Zych

Rozweselić strach, uspokoić radość? Maska jako narzędzie zarządzania emocjami
wrz. 10@12:15 – 12:40
Jak to jest gdy boli cię kapiący kran, czyli jak wirtualna rzeczywistość może pomóc nam zrozumieć autystyczny umysł – Albert Łukasik, Maciej Wodziński
wrz. 10@15:00 – 15:25

Jak pokazuje współczesna literatura, wyniki badań oraz pierwszoosobowe relacje osób w spektrum autyzmu, specyficzny sposób w jaki osoby z tej grupy doświadczają świata może wywoływać odmienne reakcje emocjonalne niż u osób neurotypowych. Nawet codzienne sytuacje, takie jak niezobowiązujące interakcje społeczne czy doświadczanie bodźców fizycznych o przeciętnej intensywności, które dla osób neurotypowych nie są problematyczne, dla osób w spektrum mogą być źródłem, między innymi, napięcia, frustracji, dyskomfortu a nawet bólu. Z drugiej strony istnieją sytuacje, które u osób w spektrum wzbudzają pozytywne reakcje emocjonalne, podczas gdy przez osoby neurotypowe są postrzegane jako zwyczajne i nie wzbudzające emocji. Niezrozumienie tych różnic i specyfiki doświadczenia staje się dziś często przyczyną problemów we wspólnym funkcjonowaniu osób neurotypowych i tych w spektrum autyzmu. W naszej prezentacji zestawiamy ze sobą dane pochodzące z analiz funkcjonowania emocjonalnego osób w spektrum autyzmu z danymi dotyczącymi możliwości wywoływania emocji w wirtualnej rzeczywistości u osób neurotypowych. Jej celem jest przedstawienie wyników analizy pierwszoosobowych relacji osób w spektrum na temat sposobu doświadczania emocji odczuwanych w różnych, często dla nich problematycznych, sytuacjach codziennych oraz możliwości wywoływania podobnej reakcji emocjonalnej u osób neurotypowych z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości w analogicznych, lecz odpowiednio zmodyfikowanych, sytuacjach. Na koniec zaprezentujemy zarys przyszłego projektu badawczego, wykorzystującego przedstawione analizy, którego celem będzie stworzenie wirtualnego środowiska, pozwalającego na przybliżenie osobom neurotypowym sposobu doświadczania świata przez osobę w spektrum autyzmu, a co za tym idzie lepszego zrozumienia specyfiki jej funkcjonowania.

Albert Łukasik

Maciej Wodziński

Czy dzieci z autyzmem można nauczyć rozpoznawania emocji? – Kaja Brusik
wrz. 10@15:25 – 15:50

W moim wystąpieniu przedstawię przegląd badań dotyczących rozpoznawania emocji u dzieci ze spektrum autyzmu. Na wstępie zaprezentuje dotychczasowe badania uwzględniające systematyzującą teorię autyzmu. Jedną z nich jest Terapia Lego, która polega na budowaniu z klocków lego modeli w grupach trzy osobowych (daje możliwość obserwacji interakcji społecznych). Powyższa terapia dotyczyła systemów konstrukcyjnych, które można złożyć w przewidywalne i powtarzające się sekwencje, motywujące wewnętrznie dzieci. Wspomnę również o badaniach, które zostały przeprowadzone przy pomocy Mindreading DVD, jest to oprogramowanie edukacyjne zaprojektowane jako interaktywny, systematyczny przewodnik po emocjach. Został on opracowany, aby pomóc ludziom ze spektrum autyzmu uczyć się rozpoznawać zarówno podstawowe, jak i złożone emocje i stany psychiczne z wideoklipów wyrażenia twarzy i nagrań dźwiękowych wyrażeń głosowych. Przedstawię badanie Simon’a Baron-Cohen’a, które miało na celu zbadać efektywność indywidualnego oglądania serialu Transporters. Badanie było prowadzone przy wsparciu rodziców w określonym czasie. Wyniki pokazują, że oglądanie serialu animowanego Transporters przez dzieci z autyzmem przyczyniło się do znaczącej poprawy ich umiejętności rozumienia i rozpoznawania emocji, w tym emocji prezentowanych przez bohaterów serialu: do tego samego poziomu umiejętności, który reprezentowały dzieci z typowo rozwijającej się grupy. Omówię badania, które pokazują, że dzieci z autyzmem rozpoznają i interpretują proste emocje. Natomiast trudności pojawiają się podczas przewidywania emocji na podstawie przekonań postaci, rozpoznawania bardziej złożonych stanów emocjonalnych, emocji kognitywnych.

Kaja Brusik

Emocjonalne rozumienie konceptu serce/dusza w języku polskim, rosyjskim i tatarskim – Anastasiia Siliukova
wrz. 10@16:15 – 16:40

W swoim wystąpieniu autor podejmuje teoretyczną analizę oraz konfrontację mentalnych reprezentacji pojęć serce/dusza w języku polskim, rosyjskim i tatarskim. Przeprowadzono analizę na podstawie prac takich autorów jak Ardashirova, Borek, autor podejmuje próbę wyodrębniania emocjonalnych cech przeżyć, które są specyficzne dla języka polskiego, rosyjskiego i tatarskiego. W wyniku przeprowadzonej analizy ustalono szereg podobieństw i różnic emocjonalnych komponentów, frazeologizmów koncepcji serce/dusza w kulturach ruskiej, polskiej, tatarskiej.

Anastasiia Siliukova

Pandemiczny Lockdown jako nieznane środowisko generujące niewyuczone „dotychczas” nasycenie życia emocjami (raport z badań nad dziećmi i dorosłymi) – dr hab. Arkadiusz Gut, prof. UMK
wrz. 10@17:00 – 18:00

Pandemia i Lockdowny stały pejzażem naszego życia i doświadczenia. Są one opisywane w formie zmian i wyzwań niezmiernie różnego rodzaju. Niektórzy mówią nawet, że jest to doświadczenie świata „na opak – do góry nogami”. Zderzenie z takim światem wywołuje liczne reakcje w postaci także emocji ujmowanych jako sposoby reakcji na otoczenie oraz jako zarządcze czynniki wyzwalające podejmowanie nowych często niewyuczonych dotąd interakcji społecznych. Ze względu na zachodzące zmiany, uprzednio wyuczone reakcje i gotowości do odpowiedzi, są często nieodpowiednie i niedostosowane do nowych okoliczności. W takich sytuacjach pojawia się zarówno niepewność, jak i funkcjonalna deregulacja. Zatem czynniki nasycające intensywnie emocje – szczególnie negatywne.

W proponowanym wystąpieniu bierzemy pod rozwagę ten rodzaj doświadczeń z okresu pandemii i lockdownów, zebrany przez nas w badaniach podłużnych z różnych okresów pandemii w postaci wywiadów ze studentami. Taki materiał empiryczny pozwoli na rozważenie trzech kwestii teoretycznych:

  1. jak nietypowe i nieznane dotąd wydarzenia i sytuacje generują emocje; następnie
  2. spojrzenie na materiał zebrany w badaniach podłużnych otworzy również możliwość głębszego rozważenia taksonomii mentalnej negatywnych emocji – szczególnie zróżnicowania np. nudy vs strachu;
  3. ale także, tak zebrany materiał da możliwość spojrzenia na funkcję emocji – i to nie od strony wiązania ich z oceną (emotion appraisal), lecz z działaniem i funkcją antycypacji społecznych.

Te trzy kwestie są szeroko dyskutowane dzisiaj w kognitywistyce i psychologii i właśnie na nich, z odwołaniem do materiału empirycznego, będzie koncentrował się wykład.

 

Arkadiusz Gut

wrz.
11
sob.
2021
Miejsce emocji w określaniu temperatury emocjonalnej tekstu – Anastazja Szuła
wrz. 11@09:00 – 10:00

Metoda pola semantycznego w wersji stosowanej przez Barbarę Fatygę zakłada istnienie temperatur emocjonalnych, będących odzwierciedleniem tego, czy w danym tekście badany podmiot jest opisywany na sposób neutralny, pozytywny, negatywny czy ambiwalentny. Analizując tekst badacz sprawdza, ile i jakie wyrażenia nacechowane emocjonalnie zostały użyte przez autorów badanego materiału. Emoji są wszechobecnymi elementami tekstów umieszczanych w Internecie. Jednakże, trudno je dopasować do którejkolwiek z sieci semantycznych proponowanych w tej metodzie. Chciałabym pochylić się nad pytaniem, w jaki sposób emoji można analizować razem z pozostałymi elementami tekstu metodą pola semantycznego, a przede wszystkim, jak mogą one wpływać na to, jaka temperatura emocjonalna jest odczytywana z danego tekstu.

Anastazja Szuła

Charakterystyka nienawiści w mediach społecznościowych – Anna Sędłak
wrz. 11@09:25 – 09:50

Ze względu na to, że media społecznościowe są ogólnodostępne, umożliwiają natychmiastową komunikację na odległość oraz ułatwiają upowszechnianie i powielanie treści, przedstawię charakterystykę nienawiści właśnie w tym medium. W swoim wystąpieniu wskażę na czynniki decydujące o tym, dlaczego człowiek odczuwa nienawiść, pod jej wpływem podejmując określone działania. Przedstawię, w jaki sposób nienawiść funkcjonuje w mediach społecznościowych oraz jakie są jej możliwe konsekwencje. Ponadto wyjaśnię różnice w rozumieniu terminów pokrewnych do nienawiści.

Już Arystoteles wspomina o tym, że nienawiść jest przeciwieństwem miłości. Myśl tę rozwija św. Tomasz z Akwinu. Według niego przyczyną nienawiści jest miłość. O uczuciach pisze również Krąpiec, a o eskalacji nienawiści Allport. Biorąc pod uwagę te stanowiska, odpowiem na pytania: Jakie czynniki wywołują nienawiść w człowieku? Czym się charakteryzuje nienawiść w mediach społecznościowych? Co różnicuje ją od hejtu? Czym się ona różni od innych uczuć i emocji? Jak się przejawia? Jakie skutki może wywołać? Scharakteryzowanie nienawiści pozwoli w dalszej kolejności na wyjaśnienie procesów komunikacyjnych, które się na niej opierają.

Anna Sędłak

Rola interocepcji w powstawaniu emocji – teoria konstruowania emocji – Marta Glinka
wrz. 11@09:50 – 10:15

Odbieranie sygnałów płynących z ciała nie tylko stanowi ważny czynnik w procesach homeostatycznych i allostatycznych, mających zapewnić organizmowi stabilność jego środowiska wewnętrznego, ale również ma istotne znaczenie w kształtowaniu się jaźni i  świadomości. Sugeruje się, że interocepcja stanowi rdzeń modeli tworzonych przez mózg, które pozwalają uczyć się środowiska, pamiętać czy przewidywać zmiany. Na podstawie informacji trzewno-motorycznych powstają symulacje, wykorzystywane następnie w działaniach. Jest to istotne również podczas konstruowania emocji, które powstają z udziałem interoceptywnych przewidywań i kulturowych koncepcji w wyniku przewidywania i kategoryzowania przez mózg doświadczanych zdarzeń. W referacie postaram się omówić temat roli procesów interoceptywnych w powstawaniu emocji uwzględniając ramy teorii konstruowania emocji.

Marta Glinka

Filozofia dla dzieci i rozwój emocji u przedszkolaków – Jakub Janczura
wrz. 11@10:15 – 10:40

Czy trening filozoficzny u małych dzieci możne poprawić zdolności rozumienia, postrzegania i  reagowania na emocje? Jeśli tak, to jak to osiągnąć? Co jest wykorzystywane w treningu dzieci? Jak właściwie można zmierzyć emocje? Na te i inne pytania postaram się odpowiedzieć.

Filozofia dla dzieci wymyślona w latach 70. ubiegłego wieku przez Matthew Lipmana, jest wykorzystywana w szkołach, w wielu krajach na całym świecie. Filozofowanie z dziećmi opiera się głównie na przedstawieniu problemu, dialogu z uczniami – poprzez wykorzystanie otwartych pytań typu „Dlaczego?” oraz ćwiczeń i refleksji nad problemem.

Filozofia dla dzieci jest przeznaczona dla młodzieży szkolnej. Z Tego powodu prof. Marie-France Daniel przygotowała specjalny program treningowy „The Tales of Audrey-Anne” przeznaczony dla dzieci w wieku od 4-7 lat, który jest oparty na założeniach filozofii dla dzieci Lipmana.

W badaniach prowadzonych z wykorzystaniem programu „The Tales of Audrey-Anne” oraz narzędzi mierzących między innymi rozumienie emocji (TEC), wychodzi, że dzieci już po 15 godzinach treningu rozłożonego na 8-9 miesięcy są wstanie poprawić swój wynik w rozumieniu emocji. W badaniach prowadzonych przez F. Pons i inni (2019), M. Giménez-Dasí (2013), wychodzi, że dzieci z grup eksperymentalnej osiągały ogólny poziom rozumienia emocji istotnie różny (t (54) = 4,14, p <.000) niż typowe dzieci 6-letnie i podobny do typowego 7-latka. W grupie eksperymentalnej (Mediana wzrostu = + 2 poziomy) niż w grupie kontrolnej (Mediana wzrostu = + 1 poziom). Interwencję mają pozytywny wpływ dla rozwoju dziecka, jednak nie wiadomo, czy jest on długotrwały.

Jakub Janczura

Trudne emocje – co sygnalizują i jak sobie z nimi radzić? – Ewa Weremko
wrz. 11@11:00 – 23:25

W moim referacie omówię, czym są trudne emocje (takie jak smutek, lęk, złość czy wstyd), jakie są ich funkcje oraz jak je rozpoznać poprzez obserwację doznań z ciała. Powiem również, czym jest radzenie sobie z trudnymi emocjami, w jaki sposób je zaakceptować i pomóc sobie w sytuacjach, w których dezorganizują one funkcjonowanie. Przedstawię też techniki pomocne w zrozumieniu emocji, np. uważność oraz umiejętność psychowzroczności, która pozwala uświadomić sobie własne procesy mentalne (Siegel, 2011). W dalszej części wystąpienia opowiem o aktywności struktur w mózgu podczas intensywnych odczuć i jej zmianach podczas koncentracji uwagi. Wyniki badań wykorzystujących neuroobrazowanie wskazują na wpływ uważności na regulowanie emocji na poziomie neuronalnym (Lutz et al., 2013). W podsumowaniu opowiem o tym, jak rozpoznawanie emocji i ich akceptacja oraz wiedza o funkcjonowaniu mózgu mogą pomóc w codziennym życiu. Skrócona bibliografia: Lutz, J., Herwig, U., Opialla, S., Hittmeyer, A., Jäncke, L., Rufer, M., Holtforth, M. G., & Brühl, A. B. (2013). Mindfulness and emotion regulation-an fMRI study. Social Cognitive and Affective Neuroscience, 9(6), 776–785. Siegel J. Daniel. (2011). Psychowzroczność, (tłum. Piotr Budkiewicz). Media Rodzina.

Od emocji do człowieczeństwa – Efekt infrahumanizacji w postrzeganiu grupy własnej i grupy obcej – Krzysztof Lisiecki
wrz. 11@11:50 – 12:05

Historia ludzkości jest naznaczona licznymi konfliktami międzygrupowymi, które w najbardziej mrocznych momentach przeszłości były przyczyną niewolnictwa i wojen. Od ostatnich kilku dekad psycholodzy społeczni starają się zbadać czynniki sprzyjające powstawaniu podziałów społecznych, oraz zidentyfikować mechanizmy poznawcze, które przyczyniają się do nieludzkiego traktowania przedstawicieli określonych grup społecznych. W roku 2000 belgijski badacz Jacques-Philippe Leyens i jego zespół ujawnili interesujący, emocjonalny komponent relacji międzygrupowych w warunkach laboratoryjnych. Badacze odkryli, że emocje wtórne—uważane za unikalne dla gatunku ludzkiego—są w większym stopniu przypisywane przedstawicielom grupy własnej—tej, z którą dana osoba się utożsamia—niż grupie obcej. Zdaniem Leyensa i współpracowników, uzyskane wyniki eksponują fundamentalną rolę emocji w intuicyjnym rozumieniu natury człowieka. Ponieważ grupa obca, w przeciwieństwie do grupy własnej, nie jest automatycznie postrzegana przez pryzmat unikalnych dla człowieka emocji wtórnych, jej członkowie są podświadomie dehumanizowani—postrzegani jako “mniej ludzcy” pod względem ich wewnętrznego potencjału. Autorzy badania nazwali powyższy efekt “infrahumanizacją” (łac. infra – poniżej, humanus – ludzki), wiążąc to zjawisko z odczłowieczającym działaniem uprzedzeń i dyskryminacji. W wystąpieniu zostanie omówiony związek między emocjami a człowieczeństwem, rola infrahumanizacji w kształtowaniu postawach wobec “obcych,” oraz wyniki innych badań nad tym zjawiskiem.

Krzysztof Lisiecki

Jak zniszczyć w sobie chęć do działania? – Mateusz Sasinowski
wrz. 11@12:15 – 12:40

Niegdyś sądzono, że dopamina dostarcza uczucia satysfakcji tuż po otrzymaniu nagrody. Okazuje się jednak, że jest ona odpowiedzialna przede wszystkim za samo oczekiwanie na nagrodę. To właśnie dopamina jest głównym czynnikiem aktywującym nasze działanie. Osoby z zaburzonym działaniem dopaminy doświadczają wahań nastroju, są bardziej podatne na stres, a także osłabione i zmęczone. Nie potrafią się również skupić na wykonywanych czynnościach. Każe to myśleć, że motywacja ma charakter ściśle związany ze sferą emocjonalną. Kiedy jej brak, trudno również o pozytywne nastroje. Warto zauważyć, że motywacja w takim ujęciu jest swego rodzaju stanem emocjonalnym, nastrojem, który warunkuje chęć do życia i działania. Co zatem zaburza możliwość wejścia w taki nastrój? Układ nagrody, którego właśnie głównym czynnikiem jest dopamina łatwo zaburzyć poprzez codzienne nawyki, wykonywanie czynności skutkujących natychmiastową gratyfikacją. Im więcej takich gratyfikacji, tym więcej zastrzyków dopaminy, która z kolei oddziałuje na specjalne receptory. Organizm, który zawsze dąży do tzw. homeostazy wygasza część receptorów, tym samym uzależniając nas od wykonywania tych właśnie prostych i łatwych czynności.

Mateusz Sasinowski

Kojarzona jest często z wyobraźnią,

pomyśleć coś nowego to wyobrazić sobie to, czego realnie (jeszcze) nie ma lub o czym dotąd nie myśleliśmy. Nowe idee lub artefakty mogą powstawać w wyniku kombinacji wyobrażeniowych, czyli łączenia ze sobą wybranych elementów znajomych konceptów i przedmiotów. Wyobraźnia umożliwia też przeprowadzanie symulacji poprzez przywoływanie stanów mentalnych innych osób („stawianie się na czyimś miejscu”) lub poprzez rozpatrywanie tego, co by było, gdyby pewien aspekt rzeczywistości uległ zmianie (w przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości). Myślenie o kontrfaktycznych stanach rzeczy (lub umysłu) może być traktowane jako poznawczy fundament specyficznie ludzkiej kreatywności — bez myślenia „co by było, gdyby” bądź bez zdolności do mentalnych symulacji i podróży w czasie (mental time travel) nie moglibyśmy planować zmian, wprowadzać innowacji i transformować rzeczy zastanych.

 

Zapraszamy do przesyłania zgłoszeń do sesji sesje studencko-doktoranckiej, w których podjęta zostanie tematyka kognitywistycznego ujęcia kreatywności i zdolności wyobrażeniowej.

Proponujemy następujące ogólne obszary tematyczne,

które mogłyby zostać ujęte w zgłoszeniach wystąpień i warsztatów:

 

Kognitywne powiązania pomiędzy kreatywnością, wyobraźnią i myśleniem kontrfaktycznym,

Architektura umysłu twórczego (poznawcze modele kreatywności),

Natura specyficznie ludzkiej kreatywności,

Badania nad myśleniem kontrfaktycznym,

Rozwój zdolności twórczych i wyobrażeniowych u dzieci,

Kreatywność i wyobraźnia zwierząt,

Kreatywność systemów AI,

Sztuczna inteligencja a rozpatrywanie kontrfaktów,

Charakterystyka wyobrażeń kombinatywnych,

Rola symulacji wyobrażeniowych w procesie twórczym,

Kreatywność w nauce,

Implicytne teorie kreatywności,

Kreatywność w sytuacjach społecznych.

terminy

  • do 12 lipca 2021 r. zgłoszenie uczestnictwa
  • do 06 sierpnia 2021 r. kwalifikacja prezentacji studencko-doktoranckich
  • do 31 sierpnia 2021 r. uiszczenie opłaty za uczestnictwo.

Szczegółowy program V Letniej Szkoły Kognitywistki wraz z tytułami i abstraktami referatów prezentacji studencko-doktoranckich zostanie opublikowany do 31 sierpnia 2021 r.

cztery sesje wykładowo-warsztatowe

obejmujące 2 wykłady plenarne, 4 wykłady szczegółowe oraz 6 warsztatów; razem ok. 20 godzin wykładów i warsztatów

dwie sesje studencko-doktoranckie

dziewięć godzin i 16 prezentacji projektów studencko-doktoranckich

Kazimierz Dolny

piękny i niepowtarzalny o każdej porze roku.  Dzisiejszy Kazimierz uważany jest za perłę architektury polskiej, mekkę artystów oraz jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych kraju.

Letnia Szkoła Kognitywistyki

organizowana pod patronatem Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego skierowana jest do młodych pracowników naukowych, doktorantów oraz studentów studiów kognitywistycznych (nauk o poznaniu i komunikacji społecznej), a także akademickich instytucji prowadzących badania w szeroko rozumianej kognitywistyce. Ma charakter wykładów i warsztatów obejmujących swoją tematyką takie dyscypliny jak kognitywistyka, psychologia poznawcza i społeczna, semiotyka, kulturoznawstwo, studia nad wizualnością, neuroestetyka. Tytuł tegorocznej Letniej Szkoły Kognitywistyki wskazuje na niestandardowe i szerokie podejście do problematyki emocji.

Warunkiem udziału w spotkaniu

jest zgłoszenie uczestnictwa w postaci kwestionariusza online z opisem dotychczasowego doświadczenia. Zapraszamy również do zgłoszenia własnego projektu i zaprezentowania go podczas Letniej Szkoły. Zgłoszenia projektów podlegają ocenie i wyborowi przez Radę Programową Szkoły. Koszt udziału w Letniej Szkole Kognitywistyki PTK wynosi 450 zł i obejmuje zakwaterowanie oraz wyżywienie w Domu Pracy Twórczej KUL w Kazimierzu Dolnym. Uczestnicy mają zapewniony udział w plenarnych wykładach i warsztatach oraz możliwość zaprezentowania własnych projektów badawczych.

Organizatorzy przewidzieli również możliwość uczestnictwa w Szkole bez noclegów i posiłków.

miejsce obrad

to położona w pięknej okolicy Rajchertówka, czyli Dom Pracy Twórczej KUL. Od kazimierskiego Rynku z renesansowymi kamieniczkami ten zabytkowy dworek z malowniczym ogrodem dzieli kilkuminutowy spacer malowniczą drogą wzdłuż Wisły.

Kazimierz Dolny, ul. Puławska 94

opłaty

  • pełne uczestnictwo w V Letniej Szkole Kognitywistyki w wysokości 450 zł od uczestnika obejmuje:
    • nocleg w pokojach wieloosobowych (3 noce)
    • wyżywienie (3 śniadania, 4 obiady, 3 kolacje, serwisy kawowe)
  • uczestnictwo w Szkole bez noclegów i posiłków
    • studenci i doktoranci – 300 zł

numer konta do wpłaty

03 1050 1953 1000 0090 3079 8087

Fundacja Rozwoju
Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin

tytuł wpłaty

Letnia Szkoła Kognitywistyki – imię i nazwisko